Τετάρτη 13 Δεκεμβρίου 2017
Πέμπτη, 30 Νοέμβριος 2017 20:38

Τι έχει αλλάξει στην θεραπεία της ΣκΠ κατά την εγκυμοσύνη;

Από

του Καθηγητή Νευρολογίας Σπύρου Κονιτσιώτη

Σημαντικά διαφοροποιημένη είναι τα τελευταία χρόνια η συμβουλευτική των γιατρών γύρω από το θέμα της κύησης σε γυναίκες που έχουν διαγνωσθεί με Πολλαπλή Σκλήρυνση, αφού η βαθύτερη γνώση γύρω από την ασθένεια, αλλά και η κυκλοφορία βελτιωμένων θεραπειών έχουν επιτρέψει στους γιατρούς να έχουν μεγαλύτερη “ευελιξία” στη διαχείριση μίας προγραμματισμένης, ή μη, εγκυμοσύνης.

 

Ποια είναι ωστόσο εκείνα τα στοιχεία που συνέβαλαν στο να αλλάξει η θεραπευτική προσέγγιση των γυναικών με ΣκΠ που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδιά; Η “στροφή” αυτή, συνοπτικά, συνδέεται με δύο βασικές παραμέτρους: Η πρώτη αφορά στις πληροφορίες που διαθέτουμε πλέον για την “συμπεριφορά” της ίδιας της ασθένειας και δεύτερη αφορά στην ύπαρξη τουλάχιστον ενός σκευάσματος, της Οξικής Γλατιραμέρης (20 & 40mg), πουπλέον δεν φέρει αντένδειξη χορήγησης καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

 

Ειδικότερα για τη σχέση Πολλαπλής Σκλήρυνσης- Εγκυμοσύνης, αυτό που πρέπει να γνωρίζουν οι γυναίκες παραγωγικής ηλικίας είναι ότι η κύηση λειτουργεί όντως ως τροποποιητής (modifier) της δραστηριότητας της νόσου, χωρίς ωστόσο να επιδρά αρνητικά στην εξέλιξή της. Κι αυτό διότι η συχνότητα των υποτροπών επανέρχεται στα προ εγκυμοσύνης επίπεδα περίπου εντός ενός έτους.

 

Παράλληλα, από χρόνια ερευνών έχει φανεί πως η ΣκΠ δεν σχετίζεται με ανεπιθύμητα συμβάντα κατά την εγκυμοσύνη ή τον τοκετό, είτε αυτός γίνεται με εξώθηση, είτε με επισκληρίδιο, είτε με καισαρική. Αρνητικές επιπτώσεις, επίσης, δεν έχουν καταγραφεί ούτε για την περίοδο κατά την οποία η ασθενής θηλάζει.

 

Εξίσου σημαντικός παράγοντας για την αλλαγή στη συμβουλευτική των ασθενών στάθηκε ωστόσο η άρση της αντένδειξης κατά την εγκυμοσύνη της Οξικής Γλατιραμέρης (20 & 40mg), καθώς για πρώτη φορά έφερε στα χέρα των γιατρών μία ανοσοτροποποιητική θεραπεία πρώτης γραμμής που δεν απαιτεί διακοπή πριν τη σύλληψη ούτε κατά την εγκυμοσύνη, υπό την προϋπόθεση πάντα βέβαια ότι η εκτίμηση οφέλους- κινδύνου “γέρνει” πως τη συνέχιση της αγωγής.

 

Η Οξική Γλατιραμέρη

 

Η απουσία αντένδειξης στην Οξική Γλατιραμέρη, για όλη τη διάρκεια της κύησης, πρέπει να σημειωθεί, ήρθε για να αλλάξει δραστικά την θεραπευτική προσέγγιση της νόσου σε ασθενείς με ΣκΠ που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδί, δεδομένου ότι τα περισσότερα ανοσοτροποποιητικά φάρμακα δεν συστήνονται ή δεν επιτρέπονται κατά την διάρκεια της κύησης.

 

Πιο συγκεκριμένα, από τις τέσσερις υπάρχουσες ανοσοτροποποιητικές θεραπείες η  μόνη που δεν απαγορεύεται κατά την εγκυμοσύνη είναι η Οξική Γλατιραμέρη, καθώς η μεν Ιντερφερόνη-β έχει σχετιστεί με χαμηλότερο μέσο βάρος γέννησης, βραχύτερο μέσο μήκος γέννησης και πρόωρο τοκετό, η δε Τεριφλουνομίδη έχει δείξει εμβρυοτοξικότητα σε μελέτες σε ζώα, ενώ για τον ΦουμαρικόΔιμεθυλεστέρα υπάρχουν περιορισμένα δεδομένα στον άνθρωπο.

 

Αντίστοιχα, σε ό,τι αφορά την ασφάλεια χρήσης τους κατά τον θηλασμό, για την Οξική Γλατιραμέρη και τον ΦουμαρικόΔιμεθυλεστέρα δεν έχει καταγραφεί απέκκριση στο ανθρώπινο σώμα, για την Ιντερφερόνη-β έχει παρατηρηθεί περιορισμένη απέκκριση στο ανθρώπινο γάλα, ενώ για την Τεριφλουνομίδη έχει καταγραφεί απέκκριση στο γάλα αρουραίων.

 

Αξίζει να επισημανθεί ότι η ασφάλεια της ουσίας έχει επιβεβαιωθεί μέσα από μακροχρόνιες έρευνες που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία 20 χρόνια. Είναι ενδεικτικό εξάλλου ότι από την παρακολούθηση περισσότερων από 5.000 κυήσεων σε Ευρώπη και ΗΠΑ, διαπιστώθηκε ότι η ουσία δεν σχετίζεται με χαμηλή μέση τιμή βάρους γέννησης ή αυτόματες αποβολές, ενώ δεν φάνηκε να συνδέεται ούτε και με αύξηση της πιθανότητας για πρόωρο τοκετό, με δυσμορφίες, συγγενείς ανωμαλίες, αλλά και με τοξικότητα προς το έμβρυο.

 

Σπυρίδων Κονιτσιώτης

Καθηγητής Νευρολογίας

Τμήματος Ιατρικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων