Πέμπτη 14 Δεκεμβρίου 2017
Δευτέρα, 09 Οκτώβριος 2017 09:52

Μηνιγγίτιδα τύπου Β: Γιατί πρέπει να εμβολιαστούν τα παιδιά

Από

Αναγκαία περισσότερο από ποτέ είναι φέτος η επαγρύπνηση των γονιών για τη μηνιγγίτιδα τύπου Β, η οποία πλέον προλαμβάνεται αποτελεσματικά μέσω του εμβολιασμού. Το εμβόλιο για τη μηνιγγίτιδα Β έχει ενταχθεί στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών της χώρας μας ενώ σε ένα μόλις χρόνο από την ένταξη του στο αντίστοιχο πρόγραμμα του Η.Β.,  έχουν ήδη εμβολιασθεί περίπου  1 εκατομμύριο παιδιά ηλίκιας έως ενός έτους.

Κατά τη φετινή περίοδο του φθινόπωρου και του χειμώνα, μικροί και μεγάλοι είναι αντιμέτωποι με δύο επιδημίες: της ιλαράς που ήδη μετρά χιλιάδες κρούσματα στην Ευρώπη και της γρίπης – “Αρμαγεδδών‘ που έρχεται από το νότιο ημισφαίριο με ιδιαίτερα επιθετική δράση.

Το νοσογόνο περιβάλλον που αναμένεται να δημιουργηθεί από τον συνδυασμό των δύο επιδημιών αλλά και των αναμενόμενων αναπνευστικών λοιμώξεων, αποτελεί πρόσφορο έδαφος για την εκδήλωση άλλων εξίσου επικίνδυνων  νοσημάτων, όπως η μηνιγγίτιδα τύπου Β. Μάλιστα, η μηνιγγίτιδα Β είναι η οροομάδα μηνιγγίτιδας που επικρατεί περισσότερο στη χώρα μας (περίπου 40-50 περιστατικά ετησίως) σε σύγκριση με  τις άλλες οροομάδες , όπως η μηνιγγίτιδα τύπου Α ή C, κ.λπ. Από τις αρχές του 2017 έχουν δηλωθεί μέχρι σήμερα 10 κρούσματα μηνιγγίτιδας Β, εκ των οποίων ένα παιδί 2 μόλις ετών έχασε την ζωή του. .

Σύμφωνα με δημόσια τοποθέτηση της, η  Δρ. Τζωρτζίνα Τζανακάκη,  από το  Εθνικό Κέντρο Αναφοράς Μηνιγγίτιδας της ΕΣΔΥ, εκτιμά ότι μέχρι το 2020 τα περιστατικά μηνιγγίτιδας Β θα αυξηθούν κατά 60% και η θνητότητα εξαιτίας της μηνιγγίτιδας Β κατά 40%.

Η Νόσος

H Μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος τύπου Β (γνωστή και ως Μηνιγγίτιδα Β), είναι μία σοβαρή νόσος που προκαλείται από το βακτήριo Neisseria meningitidis, το οποίο μπορεί με τη σειρά του να προκαλέσει λοίμωξη της μεμβράνης που περιβάλλει τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό, ενώ, επιπλέον, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη του αίματος που ονομάζεται Μηνιγγιτιδοκοκκική σηψαιμία.

H νόσος είναι ύπουλη, καθώς παρουσιάζεται χωρίς προειδοποίηση, αρχικά με συμπτώματα μιας απλής ίωσης, εξελίσσεται ραγδαία συνήθως εντός 24 ωρών, και μπορεί να προκαλέσει ισόβιες αναπηρίες ή να οδηγήσει σε θάνατο.

Από τις 5 σημαντικότερες ομάδες του Μηνιγγιτιδόκοκκου A, B, C, W, και Y – η οροομάδα B είναι η επικρατέστερη στην Ελλάδα (87%) με ποσοστό εμφάνισης αντίστοιχο άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Σε πρόσφατη έρευνα του επίκουρου καθηγητή Πολιτικής Υγείας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου κ. Κυριάκου Σουλιώτη, που διεξήχθη σε δείγμα 201  Ελλήνων παιδιάτρων και 1003 γονέων, τα 2/3 των παιδιάτρων αναγνώρισαν την Μηνιγγίτιδα Β ως μία νόσο υψίστης σημασίας για τη δημόσια υγεία, δηλώνοντας στην πλειοψηφία τους (66,9%) ότι η νόσος έχει πολύ σοβαρές  συνέπειες, και το ποσοστό θνησιμότητας σε παιδιά ηλικίας κάτω του ενός έτους είναι υψηλό. Στην ίδια έρευνα φάνηκε ότι οι 9 στους 10 Έλληνες παιδιάτρους συστήνουν πλέον στους γονείς τον εμβολιασμό έναντι της Μηνιγγίτιδας Β για το παιδί τους, δίδοντας έμφαση στα μικρότερα του ενός έτους παιδιά με ποσοστό 40.2%.

Τα συμπτώματα της μηνιγγίτιδας

Η μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος είναι μια ραγδαίως εξελισσόμενη νόσος η οποία παρουσιάζεται αρχικά με συμπτώματα μιας απλής ίωσης όπως πυρετό, εμετό και πονοκέφαλο, αλλά που εντός 24 ωρών μπορεί να προκαλέσει βακτηριακή μηνιγγίτιδα και σηψαιμία που απαιτούν επείγουσα νοσηλεία στην εντατική και μπορεί να οδηγήσουν ακόμα και σε θάνατο.

Επειδή οι αρχικές εκδηλώσεις της μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου παραπέμπουν σε γρίπη ή άλλη ίωση, είναι δύσκολη η διάγνωση της νόσου σε πρώιμο στάδιο.  Στη συνέχεια εμφανίζονται και κάποια άλλα συμπτώματα, όπως:

                Υψηλός Πυρετός Αυχενική Δυσκαμψία

                Πονοκέφαλος

                Έμετος

                Αιμορραγικό εξάνθημα

                Σύγχυση          

                Φωτοφοβία

 

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από μηνιγγίτιδα B

Τα βρέφη ηλικίας κάτω του 1 έτους διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου από οποιαδήποτε άλλη ηλικιακή ομάδα και ακολουθούν τα νήπια ηλικίας 1 έως 4 ετών.

Επίσης, οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες διατρέχουν επίσης αυξημένο κίνδυνο προσβολής από τη νόσο, κυρίως επειδή έρχονται αντιμέτωποι με νέες καταστάσεις και ο τρόπος της ζωής τους αλλάζει. Οι συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες εμφανίζουν ασυνήθιστα υψηλό ποσοστό θνητότητας.

Πώς μεταδίδεται η μηνιγγίτιδα

Το βακτήριο που προκαλεί τη Μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο μεταδίδεται με τα σταγονίδια και το σάλιο. Το κάπνισμα, ενεργητικό ή παθητικό, αποτελεί επίσης παράγοντα κινδύνου για αποικισμό και νόσηση. Οι πιο συχνοί τρόποι μετάδοσης είναι:

 

                Φιλί

                Βήχας

                Φτάρνισμα

                Ο μηνιγγιτιδόκοκκος μπορεί να μεταδοθεί από άτομο σε άτομο μέσω συγκεκριμένων καθημερινών δραστηριοτήτων.

Ακόμα και τα άτομα που δεν εμφανίζουν τη νόσο μπορούν να φέρουν τα βακτήρια στη μύτη και τον φάρυγγα και να τα μεταδώσουν σε άλλους. Πράγματι, τα περισσότερα βρέφη, νήπια και έφηβοι με μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο, προσβάλλονται μέσα από την επαφή με φαινομενικά υγιή μέλη της οικογένειάς τους ή άτομα που τα φροντίζουν και τα οποία είναι φορείς του βακτηρίου.

Επιπλοκές από μηνιγγίτιδα B

Δυστυχώς, η μηνιγγίτιδα έχει απρόβλεπτη εξέλιξη και γι αυτό το λόγο η έγκαιρη διάγνωση έχει σε αυτή την περίπτωση καθοριστική σημασία για την πορεία της ασθένειας. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία:

                1 στα 10 άτομα που έχουν προσβληθεί από Μηνιγγίτιδα Β καταλήγουν

                1 στους 5 επιζώντες Μηνιγγίτιδας Β υποφέρουν από σοβαρές μακροχρόνιες αναπηρίες ενώ ορισμένοι επιζώντες θα έχουν μακροχρόνιες σωματικές και νοητικές αναπηρίες, όπως:

                Εγκεφαλική βλάβη

                Απώλεια ακοής

                Απώλεια των άκρων

Πρόληψη μέσω του εμβολιασμού

Ο αποτελεσματικότερος τρόπος πρόληψης για την καταπολέμηση της μηνιγγίτιδας  Β, είναι ο εμβολιασμός. Τον Απρίλιο 2017 με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μηνιγγίτιδας, με μηνύματά τους ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών Γιώργος Πατούλης, ο Πρόεδρος της Ένωσης. Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Κ. Νταλούκας και πλήθος παιδιάτρων από όλη την Ελλάδα  έστειλαν το μήνυμά τους στους γονείς αναφέροντας ότι: «Η μηνιγγίτιδα προλαμβάνεται και θεραπεύεται μόνο μέσω του έγκαιρου εμβολιασμού. Γονείς και παιδίατροι πρέπει να λειτουργήσουν με κοινό στόχο την πρόληψη για την καταπολέμηση της ασθένειας».

Ο εμβολιασμός κατά της Μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου τύπου Β κατέστη εφικτός στην Ελλάδα, από το 2013, με το εμβόλιο Bexsero. Το Bexsero ενδείκνυται για την ενεργητική ανοσοποίηση ατόμων ηλικίας από 2 μηνών και άνω έναντι της διηθητικής μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου που προκαλείται από Neisseria meningitidis οροομάδας B.

Από το 2017, το Bexsero, το εμβόλιο κατά της μηνιγγίτιδας Β, εντάχθηκε στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών παιδιών, εφήβων και ενηλίκων από την ηλικία των 2 μηνών και αποζημιώνεται για τις «ομάδες υψηλού κινδύνου».

Αντίστοιχα, χώρες όπως η Αγγλία, η Ιταλία, η Ιρλανδία και η Ανδόρα, οι οποίες έχουν εντάξει το Bexsero στα αντίστοιχα Εθνικά Προγράμματα Εμβολιασμών, επιπροσθέτως των ομάδων υψηλού κινδύνου, συστήνουν και αποζημιώνουν το εμβόλιο σε υγιή πληθυσμό και κατά προτεραιότητα σε βρέφη ηλικίας 0 -1 ετών.

Τέλος, το Βexsero έχει εγκριθεί σε περισσότερες από 35 χώρες και διατίθεται σε 24 χώρες σε όλον τον κόσμο, ενώ παγκοσμίως έχουν χορηγηθεί 17 εκ. δόσεις 

Το ασφαλές και αποτελεσματικό προφίλ του του Bexsero

Η ένταξη του στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών έρχεται να επιβεβαιώσει την αποτελεσματικότητά και την ασφάλεια του εμβολίου.

Το Bexsero έχει πλούσια δεδομένα κλινικής πράξης από το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο πρώτο ενέταξε τον εμβολιασμό κατά της μηνιγγίτιδας Β στο πρόγραμμα του.

Πιο συγκεκριμένα η υψηλή ασφάλεια και αποτελεσματικότητα του εμβολίου, έχει τεκμηριωθεί, μετά τον εμβολιασμό περίπου ενός εκατομμυρίου παιδιών ηλικίας έως ενός έτους. Όσον αφορά την αποτελεσματικότητα του ανέρχεται στο 83% έναντι οποιουδήποτε στελέχους της μηνιγγίτιδας Β και 94% κατά των στελεχών που μπορούν να προληφθούν μέσω του  εμβολιασμού, για όλα τα παιδιά που έλαβαν τις πρώτες δύο από τις τρεις συνιστώμενες δόσεις.

Όσον αφορά στην ασφάλεια, δεδομένα, όπως αυτά προκύπτουν από την πρόσφατη συνεδρίαση (Φεβρουάριο 2017) της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών του Ηνωμένου Βασιλείου (Joint Committee On Vaccination And Immunisation), καταδεικνύουν ότι ο ρυθμός αναφοράς των ανεπιθύμητων ενεργειών του εμβολίου ήταν περίπου το ήμισυ του συνόλου των αναμενόμενων, σύμφωνα με προ-υπάρχουσα εμπειρία με άλλα σημαντικά νέα εμβόλια κατά το πρώτο έτος εισαγωγής τους στο Εθνικό Πρόγραμμα του Ηνωμένου Βασίλειου.

Διακρίσεις

Τον Απρίλιο του 2017, το Bexsero βραβεύτηκε ως το Καλύτερο Εμβόλιο Πρόληψης στα διεθνή βραβεία κύρους  «Vaccine Industry Excellence Award» που διοργανώνονται στο πλαίσιο του World Vaccine Congress.  Σε αντίθεση με προηγούμενα εμβόλια, τα οποία αναπτύχθηκαν βάσει συμβατικών τεχνικών, το Bexsero είναι αποτέλεσμα 20 και πλέον ετών πρωτοποριακής έρευνας και αναπτύχθηκε με βάση τη βραβευμένη επιστημονική προσέγγιση της αντίστροφης μηχανικής ανάπτυξης εμβολίων, reverse vaccinology, που περιλαμβάνει αποκωδικοποίηση της αλληλουχίας του γονιδιώματος του μηνιγγιτιδόκοκκου τύπου Β για τον εντοπισμό δυνητικών αντιγόνων.

 

Η Μηνιγγίτιδα στην Ελλάδα

Το 2016 καταγράφηκαν συνολικά 40 περιστατικά εκ των οποίων ένα δίχρονο παιδάκι από τα Γρεβενά έχασε δυστυχώς τη ζωή του μετά από σηπτικό σοκ ενώ πεντάχρονο κοριτσάκι από το Καματερό που νόσησε, δυστυχώς κατέληξε σε ακρωτηριασμό. Παράλληλα νέα κρούσματα συνεχίζουν να εμφανίζονται σε παιδιά ακόμα και τις μέρες που διανύουμε. Συγκεκριμένα: 

Από την αρχή του έτους έχουν καταγραφεί συνολικά 10 κρούσματα της νόσου στην χώρα μας (Χίος, Βόλος(x2), Σέρρες, Ιωάννινα, Χανιά, Ηράκλειο, Μυτιλήνη, Γρεβενά, Κρήτη), εκ των οποίων  το ένα κατέληξε.

Το πιο πρόσφατο περιστατικό εκδηλώθηκε στις 23 Αυγούστου στην Κρήτη, όπου 3χρονο κοριτσάκι εμφάνισε υψηλό πυρετό και διακομίστηκε στο Βενιζέλειο Νοσοκομείο. Το περιστατικό είχε ευτυχώς αίσιο τέλος χάρη στην άμεση αντίδραση της μητέρας και την έγκαιρη διάγνωση της Παιδιάτρου.