Τετάρτη 12 Δεκεμβρίου 2018
Νίνα Κομνηνού

Νίνα Κομνηνού

Η Novartis ανακοίνωσε τα πρώτα μακροπρόθεσμα δεδομένα, σύμφωνα με τα οποία η σεκουκινουμάμπη επιδεικνύει μακροχρόνια αποτελεσματικότητα στην ψωρίαση των ονύχων και την ψωρίαση των παλαμών-πελμάτων για διάστημα έως και 2,5 έτη.

 Αυτά τα δεδομένα είναι μοναδικά, καθώς είναι η πρώτη φορά που οποιοσδήποτε βιολογικός παράγοντας έχει επιδείξει μακροχρόνια αποτελεσματικότητα και ασφάλεια στην ψωρίαση των ονύχων και την ψωρίαση των παλαμών-πελμάτων. Αυτά τα νέα δεδομένα από μια κλινική μελέτη παρουσιάστηκαν στο 8ο Διεθνές Συνέδριο για την Ψωρίαση «From Gene to Clinic» στο Λονδίνο του Ηνωμένου Βασιλείου.

Έως και 90% των ασθενών με ψωρίαση ενδέχεται να εμφανίσουν ψωρίαση των ονύχων ή παλαμοπελματιαία ψωρίαση3,4, η οποία προσβάλλει τις παλάμες και τα πέλματα. Τόσο η ψωρίαση των ονύχων όσο και η παλαμοπελματιαία ψωρίαση έχουν σημαντική επίδραση στην ποιότητα ζωής των ασθενών, με επακόλουθη μειωμένη κινητικότητα, λειτουργική ανικανότητα και σωματική ενόχληση.

Η σεκουκινουμάμπη στοχεύει τη βασική κυτταροκίνη ιντερλευκίνη-17A (IL-17A), η οποία εμπλέκεται στην εμφάνιση και την εξέλιξη της ψωρίασης, και είναι ο πρώτος και ο μόνος πλήρως ανθρώπινος αναστολέας της IL-17A που επιδεικνύει διατηρούμενα ποσοστά κάθαρσης του δέρματος στα 5 έτη ψωρίασης. Δρώντας για να στοχεύσει συγκεκριμένα και να αναστείλει την IL-17A, η σεκουκινουμάμπη μπορεί να αντιμετωπίσει με αποτελεσματικότερο τρόπο την υποκείμενη αιτία της νόσου. Μέχρι σήμερα, οι θεραπείες για την ψωρίαση που στοχεύουν άλλα, λιγότερο άμεσα μονοπάτια, δεν έχουν επιδείξει μακροχρόνια αποτελεσματικότητα για διάστημα έως και 2,5 έτη σε αυτές τις δύσκολες στην αντιμετώπιση εντοπίσεις ψωρίασης.

«Οι ασθενείς με ψωρίαση των ονύχων και παλαμοπελματιαία ψωρίαση χρειάζονται αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές για την αντιμετώπιση του σημαντικού αντίκτυπου που μπορούν να έχουν οι παθήσεις αυτές στην καθημερινή τους ζωή», δήλωσε ο Eric Hughes, Global Development Unit Head του τμήματος Ανοσολογίας και Δερματολογίας.

«Ως αναστολέας της IL-17A, η σεκουκινουμάμπη παρέχει μια θεραπευτική επιλογή με ιδιαίτερη στόχευση, η οποία μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά όχι μόνο τις πλάκες που προκαλούνται από την ψωρίαση, όπως αποδεικνύεται από τα πενταετή δεδομένα που παρουσιάστηκαν πρόσφατα, αλλά και δύσκολες στην αντιμετώπιση εντοπίσεις και τις συνοδές εκδηλώσεις των αρθρώσεων».

Μελέτες

Στη μελέτη GESTURE, 59% και 53% των ασθενών με παλαμοπελματιαία ψωρίαση που έλαβαν σεκουκινουμάμπη 300mg και 150mg αντίστοιχα, πέτυχαν καθαρό ή σχεδόν καθαρό δέρμα σε παλάμες και πέλματα στα 2,5 έτη (όπως μετρήθηκε σύμφωνα με τη Συνολική Αξιολόγηση του Ερευνητή για την Παλαμοπελματιαία Ψωρίαση (ppIGA) 0/1).

Στη μελέτη TRANSFIGURE, οι ασθενείς με ψωρίαση των ονύχων που έλαβαν αγωγή με σεκουκινουμάμπη 300mg και 150mg παρουσίασαν σημαντική βελτίωση (μείωση) του NAPSI (Δείκτης Σοβαρότητας Ψωρίασης Ονύχων) σε σχέση με την αρχική τιμή κατά -73% και -63% αντίστοιχα2. Η GESTURE, η μεγαλύτερη σε μέγεθος και διάρκεια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη κλινική μελέτη έως σήμερα σε ασθενείς με παλαμοπελματιαία ψωρίαση, και η TRANSFIGURE, η πρώτη μεγάλη, ελεγχόμενη κλινική μελέτη για την αναφορά μακροχρόνιων αποτελεσμάτων στην ψωρίαση των ονύχων, επέδειξαν αμφότερες υψηλή διατήρηση του αποτελέσματος για διάστημα έως και 2,5 έτη, με ευνοϊκό και συνεπές προφίλ ασφάλειας, το οποίο περιλαμβάνει σχεδόν μηδενικές αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης ή συσχετιζόμενο άλγος.

Το 8ο Διεθνές Συνέδριο για την Ψωρίαση «From Gene to Clinic» έλαβε χώρα στο Λονδίνο από την Πέμπτη 30 Νοεμβρίου έως το Σάββατο 2 Δεκεμβρίου. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε τη διεύθυνση: www.psoriasisg2c.com

Σχετικά με τη σεκουκινουμάμπη και την IL-17A

Η σεκουκινουμάμπη, η οποία λανσαρίστηκε το 2015, είναι ο πρώτος και ο μόνος πλήρως ανθρώπινος αναστολέας της IL-17A που έχει λάβει έγκριση για τη θεραπεία της ψωρίασης, της ψωριασικής αρθρίτιδας (PsA) και της αγκυλοποιητικής σπονδυλίτιδας (AS). Η σεκουκινουμάμπη είναι μία στοχευμένη θεραπεία που αναστέλλει εκλεκτικά την κυτταροκίνη IL-17A, η οποία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην παθογένεση της ψωρίασης κατά πλάκας, της PsA και της AS. Η σεκουκινουμάμπη είναι επίσης εγκεκριμένη για τις πιο δύσκολες στην αντιμετώπιση εντοπίσεις της ψωρίασης κατά πλάκας – την παλαμοπελματιαία ψωρίαση (ψωρίαση των παλαμών και των πελμάτων), την ψωρίαση των ονύχων και την ψωρίαση του τριχωτού της κεφαλής.

Η σεκουκινουμάμπη προσφέρει στους πάσχοντες από ψωρίαση, μακροχρόνια κάθαρση του δέρματος, με αποδεδειγμένη συνέπεια, ασφάλεια για διάστημα έως και 5 έτη και εύκολη χορήγηση δόσης μηνιαίως με φιλική για τον ασθενή ένεση.

Η σεκουκινουμάμπη είναι εγκεκριμένη για τη θεραπεία της μέτριας έως σοβαρής ψωρίασης κατά πλάκας σε 80 χώρες, μεταξύ των οποίων στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Ιαπωνία, την Ελβετία, την Αυστραλία, τις ΗΠΑ και τον Καναδά. Στην Ευρώπη, η σεκουκινουμάμπη είναι εγκεκριμένη για για τη θεραπεία της μέτριας έως σοβαρής ψωρίασης κατά πλάκας σε ενήλικες οι οποίοι είναι υποψήφιοι για συστηματική θεραπεία. Στις ΗΠΑ, η σεκουκινουμάμπη είναι εγκεκριμένη ως θεραπεία της μέτριας έως σοβαρής ψωρίασης κατά πλάκας σε ενήλικες ασθενείς που είναι υποψήφιοι για συστηματική θεραπεία ή φωτοθεραπεία.

Επιπλέον, η είναι ο πρώτος αναστολέας IL-17A που έχει εγκριθεί σε περισσότερες από 70 χώρες για τη θεραπεία της ενεργού AS και PsA, συμπεριλαμβανομένων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ. Η σεκουκινουμάμπη είναι επίσης εγκεκριμένη για τη θεραπεία της PsA και της φλυκταινώδους ψωρίασης στην Ιαπωνία.

Έως σήμερα, η σεκουκινουμάμπη έχει συνταγογραφηθεί σε περισσότερους από 125.000 ασθενείς παγκοσμίως σε μετεγκριτικό πλαίσιο, σε όλες τις ενδείξεις.

 

 

 

Αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών αντιμετωπίζουν οι παχύσαρκοι, αλλά και οι ελλιποβαρείς ασθενείς που υποβάλλονται σε αποκατάσταση κοιλιoκήλης, ιδιαίτερα εάν αυτή είναι περισφιγμένη.  Από μια ανάλυση δεδομένων 102.191 ασθενών που υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπισή της (εκ των οποίων το 8,5% ήταν παχύσαρκοι) διαπιστώθηκε ότι υπάρχει συσχετισμός μεταξύ του Δείκτη Μάζας Σώματος και του κινδύνου για επιπλοκές.

«Οι άνθρωποι που έχουν επιπλέον του φυσιολογικού βάρος αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κήλης ή ακόμα και πολλαπλών κηλών στο κοιλιακό τοίχωμα και η αιτία είναι ότι το πλεονάζον βάρος δημιουργεί αύξηση της πίεσης στους κοιλιακούς μυς, με αποτέλεσμα να τους καθιστά πιο αδύναμους και πιο επιρρεπείς στην ανάπτυξη κήλης. Όταν η κήλη μείνει αθεράπευτη, τα παραπανίσια κιλά προκαλούν σιγά-σιγά αύξηση του μεγέθους της, που σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό μπορεί να οδηγήσει σε περίσφιξη, δηλαδή σε παγίδευση του εντέρου στον μυϊκό ιστό, προκαλώντας έντονο πόνο και απαιτώντας άμεση θεραπεία. Από μελέτες έχει φανεί ότι και το ελλιπές βάρος ενέχει κινδύνους επιπλοκών», επισημαίνει ο γενικός χειρουργός  Δρ. Αναστάσιος Ξιάρχος - Διευθυντής της χειρουργικής κλινικής του Ομίλου Ιατρικού Αθηνών - Ιατρικού Περιστερίου και Πρόεδρος της Επιστημονικής Εταιρείας Ορθοπρωκτικής Χειρουργικής (www.axiarchos.gr).

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στη ηλεκτρονική έκδοση του Surgery, οι ελλιποβαρείς ασθενείς  με Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) μικρότερο από 18,5 είχαν 10% πιθανότητα επιπλοκών, ενώ οι ασθενείς με φυσιολογικό ΔΜΣ (18,5-24,99) είχαν 7,7%.  Όσο αυξανόταν δε ο ΔΜΣ αυξάνονταν αντιστοίχως και τα ποσοστά επιπλοκών. Συγκεκριμένα, οι υπέρβαροι ασθενείς είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο κατά 8,2% οι παχύσαρκοι κατά 9,7%, οι σοβαρά παχύσαρκοι κατά 12,2%, οι νοσηρά παχύσαρκοι κατά 16,1%, ενώ στα υπέρ-παχύσαρκα άτομα το ποσοστό ανήλθε στο 19,9%.

Όπως ανέφεραν οι ερευνητές από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Πενσυλβάνια, όταν διαχώρισαν τις επιπλοκές σε εγχειρητικές, ιατρικές και αναπνευστικές, παρατηρήθηκε ότι υπάρχει διατήρηση της συσχέτισης μεταξύ των μεγαλύτερων κατηγοριών ΔΜΣ και του αυξημένου αριθμού επιπλοκών για όλες τις κατηγορίες.

«Κάθε χειρουργική επέμβαση εγκυμονεί ένα ποσοστό κινδύνου για εμφάνιση επιπλοκών, που όμως σε άτομα φυσιολογικού βάρους είναι μικρότερο απ’ ότι σε όσους έχουν υψηλό ΔΜΣ. Μεταξύ αυτών είναι και ο κίνδυνος υποτροπής που αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε δεύτερη επέμβαση, και ο κίνδυνος λοίμωξης που μπορεί να γίνει αιτία παράτασης της παραμονής στο νοσοκομείο. Όταν, μάλιστα, ο ασθενής υποφέρει και από άλλα νοσήματα που προκαλούνται από την παχυσαρκία, όπως ο διαβήτης, η καθυστέρηση ανάρρωσης μπορεί να είναι ακόμα μεγαλύτερη», επισημαίνει  ο Δρ. Ξιάρχος.

Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι ο κίνδυνος εμφράγματος του μυοκαρδίου δεν εξαρτάται από τον ΔΜΣ, ενώ εξαιτίας του οι συνηθέστερες επιπλοκές ήταν η μετεγχειρητική πνευμονία, η πνευμονική εμβολή, η οξεία νεφρική ανεπάρκεια και η λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος.

Όσον αφορά, όμως, τα ποσοστά θνησιμότητας ο συσχετισμός ήταν αντίστροφος, δηλαδή ήταν χαμηλότερα στους υπέρβαρους και νοσηρά παχύσαρκους ασθενείς (0,3%) και υψηλότερα στους ασθενείς με χαμηλό βάρος (1,1%), ενώ το ποσοστό θνησιμότητας στους υπέρ-παχύσαρκους  ήταν 1%.

Κατόπιν ελέγχου για τις επιπτώσεις του μεγάλου σωματικού βάρους στους  διαφορετικούς τύπους κήλης, οι ερευνητές συμπέραναν ότι όσοι έχουν ανατάξιμες κήλες κινδυνεύουν λιγότερο από τους ασθενείς που έχουν περισφιγμένες. Ειδικότερα, τα ευρήματά τους έδειξαν ότι χαμηλότερα ποσοστά χειρουργικών, ιατρικών και αναπνευστικών επιπλοκών είχε το 70,3% των ασθενών με ανατάξιμες κήλες, συγκριτικά με το 29,7% των ασθενών με περισφιγμένες.

Οι παχύσαρκοι ασθενείς ήταν πιθανότερο, επίσης, να υποβληθούν σε αποκατάσταση υποτροπιάζουσας  κοιλιοκήλης, καθώς από τα ευρήματα της μελέτης διαπιστώθηκε ότι σχεδόν το 25% αυτών ξαναχειρουργήθηκαν.

Αφού οι ερευνητές συνεκτίμησαν παράγοντες όπως την ηλικία των συμμετεχόντων, την ύπαρξη νοσημάτων  που προκαλούνται από το κάπνισμα, τον τύπο της κήλης και το είδος της επέμβασης, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι πιθανότητες εμφάνισης οποιασδήποτε επιπλοκής είναι σημαντικά αυξημένες στα άτομα με ΔΜΣ >30. Οι πιθανότητες ήταν 22% υψηλότερες σε εκείνους με ΔΜΣ μεταξύ 30-34,99, 54% για όσους ο ΔΜΣ κυμαίνονταν από 35-39,99, διπλάσιες για εκείνους με ΔΜΣ μεταξύ 40 και 50 και 2,6 φορές υψηλότερες για τους ανθρώπους με ΔΜΣ πάνω από 50.

«Προκειμένου να μειώσει κάποιος υπέρβαρος ή παχύσαρκος ασθενής με κήλη τον κίνδυνο επιπλοκών συστήνεται η απώλεια βάρους πριν από τη χειρουργική επέμβαση για την αποκατάσταση της βλάβης. Καλό είναι, δηλαδή, ο ΔΜΣ να μην ξεπερνά το 30 και για την επίτευξη αυτού του στόχου ο ασθενής μπορεί είτε να ακολουθήσει ένα πρόγραμμα διατροφής είτε να επιλέξει να υποβληθεί σε κάποια βαριατρική επέμβαση. Σημειωτέον ότι αδυνατίζοντας μειώνεται βαθμιαία το μέγεθος της κήλης και τα συμπτώματα που αυτή προκαλεί. Επιπλέον, διευκολύνεται η επέμβαση για την αποκατάσταση της κήλης και μειώνεται ο κίνδυνος επιπλοκών. Δυστυχώς, όμως, δεν μπορεί να διενεργηθεί βαριατρική επέμβαση και αποκατάσταση της κήλης ταυτόχρονα, καθώς υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης του πλέγματος και υποτροπής της κήλης. Μπορεί όμως να πραγματοποιηθεί κοιλιοπλαστική μετά την απώλεια του βάρους ταυτόχρονα με την αποκατάσταση της κήλης», διευκρινίζει ο Δρ. Αναστάσιος Ξιάρχος.

Η λαπαροσκοπική αποκατάσταση της κήλης είναι κατά τους ερευνητές η καλύτερη χειρουργική προσέγγιση σε παχύσαρκους ασθενείς, διότι μειώνει τον κίνδυνο ορισμένων επιπλοκών. Προς υποστήριξη της άποψής τους επικαλέστηκαν διάφορες μελέτες, οι οποίες έχουν βρει ότι η εν λόγω τεχνική προσφέρει στους ασθενείς μειωμένη διάρκεια παραμονής στο νοσοκομείο, μειωμένη νοσηρότητα αλλά και μειωμένη πιθανότητα υποτροπής.

  

Πρωτιά σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποτέλεσε η επέμβαση ρομποτικής μερικής νεφρεκτομής σε μεσήλικα άνδρα με σύνδρομο πολλαπλών όγκων και στους δύο νεφρούς, αφού σε ανάλογες περιπτώσεις ο ασθενής υποβάλλεται σε ακρωτηριαστικά χειρουργεία ολικής αφαίρεσης νεφρού ή νεφρών. Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε από τη ρομποτική ομάδα του Κέντρου Ελάχιστα Επεμβατικής Ουρολογίας στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, το οποίο τελεί υπό τη διεύθυνση του Δρ. Γεώργιος Κυριάκου, Ουρολόγου και Διδακτικού μέλους IRCAD/EITS της Ιατρικής Σχολής του Στρασβούργου. Ελαχιστότατες παρόμοιες επεμβάσεις έχουν σπάνια περιγραφεί παγκοσμίως, λόγω της πολυπλοκότητας και της απαιτούμενης ιδιαίτερης εμπειρίας.

Στο συγκεκριμένο περιστατικό αφαιρέθηκαν ταυτόχρονα 3 όγκοι από τον αριστερό νεφρό, μεγέθους έως 3,2 εκατοστών και ακόμη 2 της τάξεως του 1 εκατοστού, με άριστη μετεγχειρητική νεφρική λειτουργία και διατήρηση αυτού του νεφρού. Η αξονική μετά την επέμβαση κατέδειξε καθαρό τον αριστερό νεφρό από ογκολογικής απόψεως. Ο ασθενής ήδη βρίσκεται σε φαρμακευτική θεραπεία σταθεροποίησης των όγκων στο δεξιό νεφρό, όπου θα ακολουθήσει σε δεύτερο χρόνο επέμβαση ρομποτικού ογκολογικού καθαρισμού.

«Ο ασθενής διατηρεί τους νεφρούς του, η πιθανότητα νοσηρότητας και θνησιμότητας μειώθηκαν σε μεγάλο βαθμό, οι ογκολόγοι είναι απόλυτα ικανοποιημένοι και το επίπεδο διαβίωσής του εξαιρετικό, ενώ αναμένεται να έχει καλό προσδόκιμο με ποιότητα ζωής. Η χειρουργική αυτή περίπτωση και η αντιμετώπισή της στον ελλαδικό χώρο ήδη αγκαλιάστηκε από μεγάλο ευρωπαϊκό κέντρο ρομποτικής μερικής νεφρεκτομής (Clinique Saint Augustin, Bordeaux-France), ως δείγμα εξελιγμένου και προοδευτικού ρομποτικού ουρολογικού χειρουργικού επιτεύγματος!», δήλωσε ο Δρ. Κυριάκου.

Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία ο καρκίνος των νεφρών είναι ο 12ος συνηθέστερος καρκίνος στον κόσμο και το κάπνισμα είναι από τις κύριες αιτίες εμφάνισής του. Αυξημένο κίνδυνο έχουν οι καπνιστές, ενεργοί και πρώην, σε σύγκριση με τους ανθρώπους που δεν κάπνιζαν ποτέ. Παρότι οι πιθανότητες μειώνονται με τη διακοπή του καπνίσματος, απαιτούνται πολλά χρόνια αποχής προκειμένου ο πρώην καπνιστής να έχει τον ίδιο κίνδυνο εμφάνισης του καρκίνου των νεφρών με έναν μη καπνιστή. Στους παράγοντες κινδύνου συμπεριλαμβάνονται επίσης τα αναλγητικά που περιέχουν φαινακετίνη, ενώ ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν και τα διουρητικά ως ενοχοποιητικό παράγοντα, αν και σε μικρό βαθμό. Υψηλές πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου των νεφρών έχουν οι υπερτασικοί, οι πάσχοντες από πολυκυστική νεφρική νόσο, αλλά και οι παχύσαρκοι εξαιτίας των ορμονικών μεταβολών που συντελούνται στο σώμα. Υπολογίζεται ότι περίπου 24% των περιπτώσεων καρκίνου των νεφρών στις ΗΠΑ, το 19% στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 13% στη Βραζιλία και το 8% στην Κίνα θα μπορούσε να αποφευχθεί αν όλοι είχαν υγιές βάρος. Επίσης, ένα ποσοστό ανθρώπων έχει περισσότερες πιθανότητες ανάπτυξης καρκίνου των νεφρών λόγω κληρονομικότητας.

Ο συγκεκριμένος καρκίνος είναι ιδιαίτερα ασυνήθιστος σε άτομα ηλικίας κάτω των 45 ετών. Η μέση ηλικία των ανθρώπων κατά τη διάγνωση να είναι τα 64 έτη, με πιο επιρρεπείς να είναι οι άνδρες συγκριτικά με τις γυναίκες. Ένα ποσοστό περιστατικών ανιχνεύεται σε αρχικά στάδια, πριν ο καρκίνος επεκταθεί σε άλλα όργανα, ενώ η απουσία συμπτωμάτων μπορεί να οδηγήσει σε εντοπισμό του αφότου ο καρκίνος εξαπλωθεί, οπότε μειώνονται και οι πιθανότητες ίασής του. Από το στάδιο, αλλά και άλλους παράγοντες όπως η γενική υγεία του ασθενή, εξαρτάται η θεραπεία που θα ακολουθηθεί.

Τα τελευταία 25 χρόνια περίπου ο ρυθμός εμφάνισης νέων περιστατικών αυξήθηκε, ενδεχομένως εξαιτίας της εξέλιξης της τεχνολογίας που επιτρέπει τον εντοπισμό ορισμένων όγκων που παλαιότερα ήταν ανέφικτος. Θετική εξέλιξη αποτελεί ότι οι νέες θεραπείες και η έγκαιρη διάγνωση έχουν μειώσει τη θνησιμότητα απ’ αυτή την αιτία.

Η ρομποτική μερική νεφρεκτομή, δηλαδή η αφαίρεση μόνο του όγκου με διατήρηση του νεφρού, πραγματοποιείται διεθνώς σε μικρούς σχετικά όγκους (μέχρι 4 εκατ.) και μακριά από τα αγγεία του νεφρού. Η αφαίρεση όγκων μεγαλύτερου μεγέθους (μέχρι και 6,5 εκατοστά) κοντά στα μεγάλα αγγεία απαιτεί απόλυτη εμπειρία, συντονισμό μεταξύ των μελών της ομάδας, συγχρονισμό αποφασιστικών χειρουργικών κινήσεων και ταχύτητας, όπως επίσης και εξαιρετικά εκπαιδευμένους αναισθησιολόγους, ώστε να μην ισχαιμίσει ο νεφρός.  Ανάλογους ευμεγέθεις και κοντά στα αγγεία του νεφρού όγκους, η συγκεκριμένη ομάδα  έχει αντιμετωπίσει επιτυχώς, με άρτια διατήρηση λειτουργικότητας του νεφρού και με τα παραπάνω πλεονεκτήματα της ρομποτικής χειρουργικής.

Τα τελευταία χρόνια έχει επιτευχθεί τεράστια πρόοδος στην τμηματική νεφρεκτομή (μερική νεφρεκτομή), κάτι που αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες για τη μακροχρόνια επιβίωση του ασθενή και επιτυγχάνεται μάλιστα με εξαιρετικά ογκολογικά αποτελέσματα με τη ρομποτική χειρουργική. Επιπλέον, κέρδος για τον ασθενή συνιστούν τα πλεονεκτήματα της ρομποτικής, όπως είναι ο ελάχιστος πόνος, η περιορισμένη απώλεια αίματος, η βραχεία νοσηλεία και η ταχεία ανάρρωση.

 

 

Αν και το ταξίδι προς μια εγκυμοσύνη είναι εύκολο για τα περισσότερα ζευγάρια, ένα στα έξι αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια εξαιτίας μειωμένης γονιμότητας. Οι παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν υπογονιμότητα είναι πολλοί και στις μισές περιπτώσεις ανευρίσκονται στον άνδρα.

Η ανδρική υπογονιμότητα συνήθως οφείλεται σε μειωμένη παραγωγή σπερματοζωαρίων, σε μη φυσιολογική λειτουργία τους ή/και σε εμπόδια στην απελευθέρωσή τους. Μολονότι, όμως, αυτού του είδους τα προβλήματα συχνά είναι απόρροια υποκείμενων προβλημάτων υγείας, μπορεί να προκληθούν και από ορισμένους παράγοντες του τρόπου ζωής, στους οποίους συμπεριλαμβάνεται το επάγγελμα του άνδρα.

Ο μαιευτήρας-χειρουργός γυναικολόγος Δρ. Ιωάννης Π. Βασιλόπουλος, MD, MSc, ειδικός στην Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή και ιδρυτικό μέλος του Institute of Life-ΙΑΣΩ, απαντά σε βασικά ερωτήματα για την εργασία και την ανδρική γονιμότητα.

Μπορεί να παίξει ρόλο η ζέστη;

Ναι. Για να παράγουν οι όρχεις υγιή σπερματοζωάρια πρέπει να έχουν θερμοκρασία λίγους βαθμούς χαμηλότερη απ’ ό,τι το σώμα (αυτός είναι και ο λόγος που είναι ανεπτυγμένοι έξω από αυτό και όχι εσωτερικά). Όταν όμως ένας άνδρας εργάζεται καθημερινά και επί ώρες σε πολύ ζεστό περιβάλλον, όπως σε φούρνους, χυτήρια κ.λπ., η θερμοκρασία των όρχεών του μπορεί να αυξηθεί και η παραγωγή σπερματοζωαρίων να πληγεί.

Υπερθέρμανση μπορεί να προκληθεί και από την παρατεταμένη καθιστική εργασία (π.χ. στο γραφείο), η οποία μπορεί να μειώσει την ποιότητα του σπέρματος. Ωστόσο η μείωση αυτή μπορεί να είναι πιο σημαντική στους επαγγελματίες οδηγούς. Μελέτες σε οδηγούς ταξί έχουν δείξει ότι ο συνδυασμός της καθιστικής ζωής με τους συνεχείς κραδασμούς της οδήγησης μπορεί να συμβάλλει στην εκδήλωση υπογονιμότητας.

Σημαντική αύξηση στη θερμοκρασία των όρχεων μπορεί να επιφέρει και η εργασία με το λάπτοπ ακουμπισμένο στα πόδια, την οποία πρέπει να αποφεύγουν οι άνδρες και τα αγόρια κάθε ηλικίας.

Πόσο σημαντική είναι η έκθεση στα χημικά;

Αν και στα ανεπτυγμένα κράτη ισχύουν αυστηροί νόμοι για τα είδη και τις ποσότητες των χημικών στους χώρους εργασίας, γεγονός παραμένει ότι μπορεί να υπάρξει πρόβλημα. Για παράδειγμα, ορισμένα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται στην γεωργία και την δασοκομία φαίνεται ότι έχουν επιδράσεις όμοιες με των οιστρογόνων (είναι η ορμόνη του γυναικείου φύλου), επομένως μπορεί να μειώσουν την ανδρική γονιμότητα. Ο κίνδυνος αυτός όμως είναι μικρός στους χώρους εργασίας όπου τηρούνται οι προδιαγραφές ασφαλείας.

Με μειωμένη ανδρική γονιμότητα έχουν επίσης σχετιστεί διαλυτικά και υδρογονάνθρακες που χρησιμοποιούνται στις βιομηχανίες πλαστικών, βαφών και εκτυπώσεων. Ειδικά μία ομάδα διαλυτικών που λέγονται γλυκολαιθέρες έχουν σχετιστεί με μειωμένη παραγωγή υγιών σπερματοζωαρίων και παρότι η χρήση τους υπόκειται πια σε αυστηρούς κανόνες, είναι πιθανό να υπάρξει πρόβλημα όπου οι κανόνες δεν τηρούνται ή δεν τηρήθηκαν κατά το παρελθόν.

Την ανδρική γονιμότητα μπορεί να διαταράξει και η έκθεση σε βαρέα μέταλλα, ιδιαίτερα σε μόλυβδο και κάδμιο που έχει βρεθεί ότι επηρεάζουν την ποιότητα του σπέρματος και οδηγούν σε μειωμένο όγκο σπερματοζωαρίων. Υπάρχουν επίσης μερικές ενδείξεις ότι αρνητικές συνέπειες έχει και η έκθεση σε ψευδάργυρο και μαγγάνιο.

Κινδυνεύουν οι άνδρες που εκτίθενται σε ακτινοβολία;

Εξαρτάται από το είδος της ακτινοβολίας. Η ιονίζουσα ακτινοβολία (όπως οι ακτίνες Χ και οι ακτίνες γάμμα που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική) μειώνει την παραγωγή σπερματοζωαρίων. Ωστόσο για τους εργαζόμενους που εκτίθενται σε αυτήν ισχύουν αυστηροί κανόνες ασφαλείας, οι οποίοι εξουδετερώνουν τον κίνδυνο όταν τηρούνται.

Τα επιστημονικά δεδομένα για την μη-ιονίζουσα ακτινοβολία (π.χ. ηλεκτρομαγνητική από ραδιοκύματα, wifi) είναι λιγότερο σαφή και απαιτείται περισσότερη έρευνα. Είναι όμως  πιθανό η συνεχής έκθεση στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία να επηρεάζει την γονιμότητα των ανδρών. Έως ότου αποσαφηνιστεί το θέμα, καλό είναι να προστατεύονται οι άνδρες όσο μπορούν, απενεργοποιώντας για παράδειγμα το wifi του κινητού τους όταν το βάζουν στην τσέπη ή μένοντας μακριά από τον φούρνο μικροκυμάτων όταν ζεσταίνουν το βραδινό τους.

Ποιοι άλλοι παράγοντες της δουλειάς μπορεί να παίξουν ρόλο;

Μερικές μελέτες έχουν δείξει ότι οι άνδρες που ασχολούνται με βαριές χειρωνακτικές εργασίες είναι πιθανότερο να έχουν μειωμένη παραγωγή σπερματοζωαρίων, σε σύγκριση με όσους δεν καταπονούνται σωματικά στη δουλειά τους. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος για όσους σηκώνουν μεγάλα βάρη.

Το έντονο εργασιακό στρες, όπως αυτό που βιώνουν όσοι έχουν θέσεις ευθύνης ή βρίσκονται ψηλά στην εργασιακή ιεραρχία, επίσης σχετίζεται με την ανδρική υπογονιμότητα. Μάλιστα μερικές μελέτες έχουν δείξει πως στις σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να περιορίσει την παραγωγή σπερματοζωαρίων.

Η παρατεταμένη ενασχόληση με δραστηριότητες όπως η ποδηλασία και η ιππασία, επίσης σχετίζεται με την υπογονιμότητα, ιδιαίτερα όταν ο άνδρας κάθεται επί ώρες σε σκληρή ή σε άσχημα προσαρμοσμένη σέλα.

Επιπλέον, οι άνδρες που εργάζονται σε επαγγέλματα τα οποία απαιτούν συνεχείς κοινωνικές συναναστροφές (π.χ. δημόσιες σχέσεις, δημοσιογραφία) ή στα οποία είναι συνήθεια η συστηματική κατανάλωση αλκοόλ, μπορεί να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο υπογονιμότητας αν κάνουν κατάχρηση (πάνω από τρία ποτά την ημέρα).

Πώς μπορεί να προστατευθεί ο άνδρας;

Αν η δουλειά του απαιτεί ακινησία, πρέπει να κάνει συχνά διαλείμματα για να περπατάει λίγα λεπτά κάθε φορά και να δροσίζονται οι όρχεις του. Καλό είναι επίσης να φορά φαρδιά βαμβακερά εσώρουχα, όπως τα μποξεράκια, γιατί τα στενά εσώρουχα υπερθερμαίνουν τους όρχεις, ιδιαίτερα όταν αποτελούνται από συνθετικά υλικά.

Αν ένας άνδρας εκτίθεται κατά την εργασία του σε ενδεχομένως επικίνδυνα χημικά, βαρέα μέταλλα ή ακτινοβολία, πρέπει να τηρεί κατά γράμμα τους κανόνες ασφαλείας.

Όσοι δουλεύουν σε χειρωνακτικά επαγγέλματα, καλό είναι να αποφεύγουν στο μέτρο του δυνατού τις υπερβολές, ειδικά όταν σηκώνουν βάρη (δεν είναι κακό να ζητούν βοήθεια) και όσοι εκτίθενται σε ζέστη, καλό είναι να δροσίζονται όσο πιο συχνά μπορούν.

Αν, τέλος, ένας άνδρας αντιμετωπίσει πρόβλημα υπογονιμότητας, πρέπει να ενημερώσει τον γιατρό του για τις συνθήκες εργασίας του κατά τη φάση διερεύνησης των αιτιών της.

 

 

Την ασφάλεια και την πιθανή αποτελεσματικότητα της ενδοφλέβιας χορήγησης βλαστοκυττάρων στη θεραπεία της γεροντικής απώλειας της μυϊκής μάζας απέδειξαν δύο πρόσφατες μελέτες. Σύμφωνα με τους ειδικούς, στο άμεσο μέλλον αναμένονται τα αποτελέσματα μεγαλύτερων κλινικών δοκιμών, οι οποίες θα επιβεβαιώσουν τη χρησιμότητα των θεραπευτικών αυτών παρεμβάσεων στην επιβράδυνση της απώλειας της μυϊκής μάζας, που αποτελεί το τελικό γεγονός στην πορεία προς τη γήρανση.

«Η ικανότητα ενός ηλικιωμένου να καθίσει και να σηκωθεί από το έδαφος θεωρείται σήμερα ένας από τους πλέον ικανούς δείκτες του προσδόκιμου επιβίωσης. Η ικανότητα αυτή εξαρτάται από τον βαθμό της απώλειας της μυϊκής μάζας ή γεροντικής καχεξίας που αναπόφευκτα συνοδεύει το γήρας.  Πίσω από την απώλεια της μυϊκής μάζας κρύβονται διάφοροι βιολογικοί μηχανισμοί, όπως αυξημένο οξειδωτικό στρες, χρόνια φλεγμονή, αποδιοργάνωση του ανοσοποιητικού συστήματος και αστάθεια του γενετικού υλικού. Καμία από τις θεραπείες που προτάθηκαν μέχρι σήμερα για τη γεροντική καχεξία, δηλαδή η άσκηση, η χορήγηση βιταμινών, η ορμονική υποκατάσταση και οι ειδικές πλούσιες σε πρωτεΐνη δίαιτες,  δεν είχε σοβαρό αποτέλεσμα», μας εξηγεί ο καθηγητής βιοχημείας στο Τμήμα Ιατρικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Γεώργιος Κολιάκος και προσθέτει: «Δεδομένου ότι η γεροντική καχεξία σχετίζεται με την ελάττωση του αριθμού των βλαστοκυττάρων στον οργανισμό, η έρευνα για την επίδραση που θα είχε η χορήγησή τους αποτελεί ιδανικό στόχο».

Κύρια αιτία της μυϊκής απώλειας είναι η ανεπαρκής ανανέωση των κυττάρων του μυϊκού ιστού. Έτσι οι μύες καταστρέφονται με ταχύτερο  ρυθμό από ότι αναγεννιούνται, η μάζα τους μειώνεται με το πέρασμα του χρόνου και αντικαθίσταται με λίπος.

Το αίμα των νεογνών, όπως αυτό που συλλέγεται κατά τη στιγμή της γέννησης από τον ομφάλιο  λώρο, περιέχει έναν πληθυσμό πολυδύναμων βλαστοκυττάρων, τα οποία -μεταξύ των άλλων- συμμετέχουν στη μυογένεση και τη μυϊκή αναγέννηση. Τα  κύτταρα αυτά έχουν πολλές ομοιότητες με τα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα και στο παρελθόν  συγχέονταν, από μία μερίδα επιστημόνων, με τα αμιγώς αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα. Σήμερα, όμως, έχει αποδειχθεί ότι πρόκειται για διαφορετικά κύτταρα, τα οποία όχι μόνο εξελίσσονται σε αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα, αλλά και σε κύτταρα των σκελετικών μυών.

Από την άλλη πλευρά ακόμη και κύτταρα που θεωρούνταν μέχρι σήμερα αμιγώς αρχέγονα αιμοποιητικά, έχουν βρεθεί σε αφθονία σε περιοχές μυϊκής αναγέννησης τόσο σε νεαρά όσο και σε ηλικιωμένα πειραματόζωα. Έχει βρεθεί, επίσης, ότι υπάρχει σχέση μεταξύ της ηλικίας και του αριθμού των αρχέγονων αυτών αιμοποιητικών κυττάρων στις περιοχές ανανέωσης των μυών, η οποία σχετίζεται με τη γήρανση των μυών και την απώλεια της μυϊκής μάζας, οπότε και με το  γήρας. Φαίνεται, λοιπόν, ότι υπάρχει μια ευθεία σχέση της σχετιζόμενης με την ηλικία απώλειας της μυϊκής μάζας με τον αριθμό τόσο των κλασικών αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων όσο και των βλαστοκυττάρων των μυών, η οποία υποδηλώνει μια σχέση αιτίου-αποτελέσματος.

Είναι, επίσης, γνωστό ότι τα μεσεγχυματικά βλαστοκύτταρα κατευθύνονται σε περιοχές φλεγμονής ή βλάβης, διαφοροποιούνται σε διάφορους τύπους κυττάρων, εκκρίνουν αυξητικούς παράγοντες και καταστέλλουν τη διαδικασία της φλεγμονής. Αποτελέσματα εκατοντάδων κλινικών δοκιμών έχουν δείξει μέχρι σήμερα την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της χορήγησης μεσεγχυματικών  βλαστοκυττάρων για παθήσεις που καλύπτουν σχεδόν όλο το φάσμα των ιατρικών ειδικοτήτων και περιλαμβάνουν μεταξύ των άλλων, την οστεοαρθρίτιδα, τραυματισμούς, εγκεφαλικά επεισόδια, αυτοάνοσες νόσους, εμφράγματα του μυοκαρδίου καθώς και τη βαριά ιατρογενή νόσο του μοσχεύματος κατά του ξενιστή, που οφείλεται στη χορήγηση αλλογενούς αιμοποιητικού μοσχεύματος.

Και ενώ η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα των θεραπειών με μεσεγχυματικά βλαστοκύτταρα έχει αποδειχθεί, παραμένει να διερευνηθούν οι καλύτερες συνθήκες χορήγησης, για να γίνουν οι θεραπείες αυτές ακόμη πιο αποτελεσματικές.

Τα μεσεγχυματικά βλαστοκύτταρα μπορεί να συλλεχθούν είτε από τον ίδιο τον ασθενή (αυτόλογα) είτε να προέρχονται από δότη (αλλογενή).  Όταν υπάρχει δυνατότητα επιλογής τα αυτόλογα βλαστοκύτταρα κατά κανόνα προτιμώνται, επειδή αποφεύγεται ο κίνδυνος μετάδοσης νόσων και τυχόν απόρριψης των διαφοροποιημένων κυττάρων. Έχει, επίσης, παρατηρηθεί ότι τα βλαστοκύτταρα που προέρχονται από νεαρούς δότες είναι πιο αποτελεσματικά στις θεραπείες από αυτά που προέρχονται από ηλικιωμένους. Αυτό οφείλεται σε μεταβολές των βλαστοκυττάρων με την πάροδο της ηλικίας που επηρεάζουν την ικανότητά τους να πολλαπλασιάζονται και να διαφοροποιούνται.

«Έτσι, επικρατεί διεθνώς η άποψη ότι τα βλαστοκύτταρα είναι πολύ πιθανόν να γίνουν στο μέλλον φορείς ανανέωσης των γερασμένων ιστών του οργανισμού και παράγοντες επιμήκυνσης του υγιούς και παραγωγικού τμήματος της ανθρώπινης ζωής. Σχετικά πειραματικά αποτελέσματα έχουν δείξει ότι τόσο τα αρχέγονα αιμοποιητικού τύπου, όσο και τα μεσεγχυματικά βλαστοκύτταρα που προέρχονται από νεαρά πειραματόζωα, όταν χορηγηθούν σε αντίστοιχα γερασμένα πειραματόζωα, είναι ικανά να αντιστρέψουν τα φαινόμενα του γήρατος, να αυξήσουν τη διάρκεια της ζωής, να βελτιώσουν τη λειτουργία της καρδιάς, καθώς και να επαναφέρουν την ικανότητα απόκτησης απογόνων. Μια εναλλακτική προσέγγιση θα μπορούσε ίσως να είναι η «νεαροποίηση» των ενδογενών βλαστοκυττάρων με παρέμβαση στο γενετικό υλικό τους, όπως επιτεύχθηκε πρόσφατα σε πειραματικό μοντέλο προγηρίας. 

Το σαφές μειονέκτημα των θεραπειών που εφαρμόζονται σήμερα στους ηλικιωμένους είναι ότι δεν είναι δυνατόν να τους χορηγηθούν και αυτόλογα και νεαρά βλαστοκύτταρα, αφού όταν αυτοί γεννήθηκαν η αξία φύλαξης βλαστοκυττάρων δεν ήταν ακόμη γνωστή. Από την άλλη πλευρά, μια σειρά από μελέτες έχουν δείξει ότι η αναγεννητική ικανότητα των βλαστοκυττάρων δεν σχετίζεται με τον χρόνο φύλαξης τους στο υγρό άζωτο. Έτσι, οι μελέτες με νεαρά και αυτόλογα βλαστοκύτταρα σε ηλικιωμένους ανθρώπους θα αργήσουν να γίνουν και θα αφορούν μόνο την  μερίδα του πληθυσμού που έτυχε να έχει προνοητικούς και καλά ενημερωμένους γονείς», καταλήγει ο καθηγητής Γεώργιος Κολιάκος.

 

 

Δευτέρα, 18 Δεκέμβριος 2017 12:46

Τα παιδιά τραγουδούν για το «Καρκινάκι»

Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση «Η Παιδιατρική στην Ελλάδα της κρίσης», που διοργάνωσε για δεύτερη συνεχή χρονιά, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Παιδιού, η Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία ΚΑΡΚΙΝΑΚΙ, σε συνεργασία με την UNESCO, το Ελληνικό Κολλέγιο Παιδιάτρων και την Α’ Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η εκδήλωση, η οποία ένωσε για ακόμη μια φορά την παιδιατρική κοινότητα με γνώμονα τη συνολική μέριμνα για τα παιδιά σε μια εποχή μεγάλων δυσκολίων για τον τόπο μας, διοργανώθηκε με την ευγενική υποστήριξη της Ελληνικής Φαρμακευτικής Εταιρείας Galenica.

Σκοπός της εκδήλωσης ήταν η ανάδειξη του σημαντικού αριθμού παιδιών και των οικογενειών τους, που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα εν μέσω κρίσης και ο σπουδαίος ρόλος της παιδιατρικής κοινότητας στην προσπάθεια ανακούφισης τους.

Πηγή έμπνευσης της εκδήλωσης αποτέλεσε η μουσική παράσταση «Τα παιδιά στην Ελλάδα τραγουδούν» με συντελεστές τους Διονύση Σαββόπουλο, Κώστα Μακεδόνα, Ελένη Τσαλιγοπούλου, τη συμμετοχή της Παιδικής-Νεανικής Χορωδίας Σπύρου Λάμπρου, της Ομάδας Γυμναστικής και Χορού του Λεοντείου Λυκείου Νέας Σμύρνης και της Ορχήστρας Ελληνικής Μουσικής «ΕΜΜΕΤΡΟΝ». Υπό την Καλλιτεχνική Επιμέλεια του Μανώλη Γεωργοστάθη και σε σκηνοθεσία του Τάσου Μπιρσίμ, οι συντελεστές που ανταποκρίθηκαν με αμεσότητα και αγάπη στο κάλεσμα, συγκίνησαν το κοινό, ταξιδεύοντάς το με αγαπημένες μελωδίες που είχαν κοινό σημείο αναφοράς τη θάλασσα.

Ο συνιδρυτής της ΑΜΚΕ ΚΑΡΚΙΝΑΚΙ Γιάννης Λιάρος τόνισε υποδεχόμενος την παιδιατρική κοινότητα «Ο παιδίατρος υπερβαίνει τον επιστημονικό ρόλο του και μετατρέπεται σε στήριγμα της οικογένειας, σε ένα άτυπο ‘μέλος’ της, στον ειδικό-άνθρωπο εμπιστοσύνης. Η διάσταση αυτή μεγαλώνει και την ευθύνη του παιδιάτρου, που χρειάζεται μεγαλύτερη στήριξη στο κορυφαίο έργο του».

Το στίγμα, από την πλευρά της παιδιατρικής κοινότητας, έδωσε ο Καθηγητής Παιδιατρικής κ. Γεώργιος Χρούσος, Διευθυντής της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και επικεφαλής της Έδρας Unesco Εφηβικής Υγείας & Ιατρικής, ο οποίος σημείωσε με νόημα ότι «οι Κινέζοι έχουν ένα σύμβολο για την κρίση, το οποίο έχει διπλή ερμηνεία: συμβολίζει τον κίνδυνο αλλά και την ευκαιρία, και αυτό λέει πολλά». Ο ίδιος επισήμανε τον πολυδιάστατο ρόλο που καλεί να παίξει σήμερα ο παιδίατρος για την υποστήριξη όχι μόνο του παιδιού αλλά και συνολικά της οικογένειας, σημειώνοντας ότι η κρίση πέρα από οικονομική είναι και κοινωνική-αξιακή, γεγονός που αναδεικνύει και τον εκπαιδευτικό ρόλο του παιδιάτρου.

Στο ίδιο μήκος κύματος, οι εκλεκτοί ομιλητές, εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής και παιδιατρικής κοινότητας, επισήμαναν την ευκαιρία, μέσα από τις αλλαγές που έφερε η κρίση στη ζωή μας, να αναθεωρήσουμε προτεραιότητες και αξίες για το παιδί και την οικογένεια, ενώ εξέφρασαν αισιοδοξία ότι μπορούμε όλοι να βγούμε πιο δυνατοί από τη δοκιμασία των τελευταίων ετών.

Μεταξύ άλλων, ο κ. Δημήτρης Αναγνωστόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και Διευθυντής της Πανεπιστημιακής Παιδοψυχιατρικής Κλινικής του Νοσοκομείου Παίδων «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ», τόνισε τις σοβαρές επιπτώσεις της κρίσης στον ψυχισμό των παιδιών και των οικογενειών, ωστόσο εκτίμησε ότι μπορούμε και πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι για καλύτερες μέρες.

Η κα Μαρίζα Τσολιά, Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Λοιμοξιολογίας, Διευθύντρια της Β’ Παιδιατρικής κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών επισήμανε τη σημασία των εμβολιασμών για την πρόληψη των λοιμώξεων στην παιδική ηλικία.

Από την πλευρά της η κα Βάνα Παπαευαγγέλου, Καθηγήτρια Παιδιατρικής και Διευθύντρια της Γ’ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ», αναφέρθηκε ιδιαίτερα στα παιδιά και τις οικογένειες που ζουν σε υποβαθμισμένες περιοχές και στις μεγάλες ανάγκες στήριξής τους, αλλά και στα ενθαρρυντικά μηνύματα αλληλεγγύης από την κοινωνία.

Ακόμη, κ. Κωνσταντίνος Νταλούκας, Πρόεδρος της Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο σύνθετο ρόλο των παιδιάτρων στις μέρες μας αλλά και στην αποστολή τους να εξασφαλίσουν ένα καλύτερο μέλλον για όλα τα παιδιά, που αποτελούν τα ίδια το μέλλον μας.

Εκ μέρους του πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Αθανάσιου Δημόπουλου, χαιρετισμό απηύθυνε ο Αναπληρωτής Πρύτανης Υγείας και Κοινωνικής Πολιτικής, Καθηγητής Γεώργιος Ζωγράφος, ο οποίος εξήρε τη σημασία τέτοιων εκδηλώσεων που αναδεικνύουν τον ρόλο της παιδιατρικής κοινότητας.

Τέλος, η συνιδρύτρια και Πρόεδρος της ΑΜΚΕ ΚΑΡΚΙΝΑΚΙ Μένια Κουκουγιάννη, επεσήμανε αμέσως μετά την ολοκλήρωση της εκδήλωσης: «Η στήριξη στο έργο των παιδιάτρων αλλά και συνολικά στις ανάγκες των δοκιμαζόμενων τμημάτων της κοινωνίας, των πιο ευπαθών ομάδων, ιδιαίτερα των παιδιών, απαιτεί κινητοποίηση όχι μόνο της πολιτείας αλλά και όλων μας, της καθεμιάς και του καθενός από εμάς. Απαιτεί δράση από την κοινωνία των πολιτών συνολικά. Και χρειάζεται την υποστήριξη των παραγωγικών δυνάμενων, μεταξύ των οποίων ξεχωριστό ρόλο κατέχουν οι επιχειρήσεις. Σε αυτή την κατεύθυνση, που δυστυχώς δεν είναι αυτονόητη, το παράδειγμα της Galenica, αποτελεί ‘οδηγό’ για τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις αποδεικνύουν έμπρακτα την κοινωνική υπευθυνότητά τους».

Τα ουρολογικά προβλήματα είναι ένας από τους συχνότερους λόγους επίσκεψης στον γιατρό, αφού οι ουρολοιμώξεις, οι διαταραχές ούρησης και τα προβλήματα των νεφρών και της κύστης είναι εξαιρετικά συνηθισμένα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι τέσσερις στις δέκα γυναίκες και πάνω από ένας στους δέκα άνδρες θα εκδηλώσουν ουρολοίμωξη κάποια στιγμή στη ζωή τους, ενώ περισσότερο από το 12% των ενηλίκων (το 65% άνδρες) εκδηλώνουν τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους νεφρολιθίαση.

Το ουροποιητικό σύστημα αποτελείται από τους νεφρούς, τους ουρητήρες, την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα.

Ο ρόλος του «είναι να διηθεί το αίμα απ’ όλο το σώμα και να απομακρύνει τα άχρηστα υποπροϊόντα του μεταβολισμού και τις τοξίνες», λέει ο πρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας Δρ. Ηρακλής Πούλιας, τ. διευθυντής στην Ουρολογική Κλινική του Κοργιαλένειου Μπενάκειου Νοσοκομείου ΕΕΣ. «Ρυθμίζει επίσης τον όγκο και την πίεση του αίματος, ελέγχει τα επίπεδα των ηλεκτρολυτών και των μεταβολιτών, και ρυθμίζει το pH του αίματος».

Οι βλάβες στα όργανα του ουροποιητικού συχνά είναι μη αναστρέψιμες, επομένως έχει μεγάλη σημασία να το προσέχουμε σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας.

Να λοιπόν ποιες είναι οι χειρότερες συνήθειες που το υπονομεύουν και τις οποίες πρέπει να αποφεύγουμε, αν θέλουμε να είναι υγιές, κατά τον Δρ. Πούλια.

1. Κατάχρηση παυσίπονων αντιφλεγμονωδών φαρμάκων. Η μακροχρόνια λήψη ορισμένων παυσίπονων φαρμάκων, ιδιαίτερα σε μεγάλες δόσεις, ασκεί επιβλαβείς επιδράσεις στους ιστούς και τις δομές των νεφρών. Μάλιστα, ακόμα και μη συνταγογραφούμενα αναλγητικά φάρμακα μπορεί να βλάψουν και να μειώσουν την παροχή αίματος στους νεφρούς. Ο κύριος υπαίτιος είναι τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη. Υπολογίζεται ότι το 1-3% των νέων κρουσμάτων χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας προκαλούνται από την κατάχρηση των αναλγητικών. Γι’ αυτό το λόγο, να αποφεύγετε να παίρνετε τακτικά αντιφλεγμονώδη και να μην υπερβαίνετε ποτέ τη συνιστώμενη δόση.

2. Μεγάλη κατανάλωση άλατος. Η πλούσια σε αλάτι διατροφή βλάπτει τους νεφρούς, επειδή οδηγεί σε αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Ο κίνδυνος αυτός, όμως, υπάρχει ακόμα κι αν κάποιος δεν βάζει πολύ αλάτι στο φαγητό του, αλλά καταναλώνει πολλά έτοιμα φαγητά. Έρευνες του Πανεπιστημίου Κρήτης έχουν δείξει ότι το 40% του άλατος που τρώμε προέρχεται από το ψωμί, ενώ σημαντικές ποσότητες άλατος περιέχουν όλα τα τρόφιμα και κυρίως τα τυποποιημένα. Προτιμότερο είναι να τρώτε κυρίως φαγητά που θα φτιάχνετε στο σπίτι, περιορίζοντας το αλάτι στο ελάχιστο κατά το μαγείρεμα και ενισχύοντας τη γεύση τους με μπαχαρικά και μυρωδικά.

3. Μεγάλη κατανάλωση τυποποιημένων τροφίμων. Εκτός από πολύ αλάτι (συχνά αναγράφεται στις συσκευασίες τους ως «νάτριο»), τα τυποποιημένα τρόφιμα συχνά περιέχουν και πολύ φώσφορο. Ο φώσφορος είναι ένα ιχνοστοιχείο που μπορεί να προκαλέσει βλάβες στους νεφρούς και στα οστά. Προσπαθήστε λοιπόν να ακολουθείτε τις επιταγές της μεσογειακής διατροφής, που περιέχει λιγοστά έτοιμα τρόφιμα του εμπορίου.

4. Ελλιπής κατανάλωση νερού. Η επαρκής πρόσληψη νερού είναι απαραίτητη για να αποβάλλει αποτελεσματικά το ουροποιητικό τα περιττά προϊόντα του μεταβολισμού και τις τοξίνες. Είναι επίσης ένας από τους καλύτερους τρόπους για την προστασία από τις ουρολοιμώξεις και από τις πέτρες στους νεφρούς ή στην κύστη. Φροντίστε λοιπόν να πίνετε καθημερινά μπόλικο νερό.

5. Υπερκατανάλωση κρέατος και άλλων ζωικών πρωτεϊνών. Οι ζωικές πρωτεΐνες παράγουν υψηλά επίπεδα οξέων στο αίμα τα οποία μπορεί να είναι επιβλαβή για τους νεφρούς και να προκαλέσουν οξέωση. Η οξέωση είναι μία κατάσταση κατά την οποία οι νεφροί δεν μπορούν να απομακρύνουν τα οξέα αρκετά γρήγορα. Μολονότι, λοιπόν, οι πρωτεΐνες είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη και την επιδιόρθωση όλων των ιστών του σώματος, η καθημερινή διατροφή πρέπει να εξισορροπείται με άφθονα φυτικής προελεύσεως τρόφιμα.

6. Υπερκατανάλωση ζάχαρης. Η πολλή ζάχαρη συμβάλλει στην παχυσαρκία, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο υπέρτασης και διαβήτη - και αυτές οι δύο παθήσεις  αποτελούν τις κύριες αιτίες ανάπτυξης νεφρικής νόσου. Να διαβάζετε προσεκτικά τις ετικέτες όλων των τροφίμων, γιατί πολλά είναι αυτά που περιέχουν «κρυφή» ζάχαρη. Μάλιστα αρκετά θεωρούνται καθ’ όλα υγιεινά, όπως τα δημητριακά πρωινού, το ψωμί και οι φρυγανιές ολικής άλεσης, τα γιαούρτια φρούτων, οι φρουτοχυμοί, οι σάλτσες για σαλάτες κ.λπ.

7. Κάπνισμα. Το κάπνισμα είναι μία από τις κύριες αιτίες των καρκίνων του ουροποιητικού. Υπολογίζεται ότι τα μισά κρούσματα καρκίνου της ουροδόχου κύστης σε άνδρες και γυναίκες οφείλονται στο κάπνισμα. Το κάπνισμα διπλασιάζει επίσης την πιθανότητα εκδήλωσης καρκίνου του νεφρού και πιστεύεται ότι προκαλεί το 30% των κρουσμάτων του στους άνδρες και το 25% στις γυναίκες.

8. Αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ. Η τακτική υπερκατανάλωση αλκοόλ (πάνω από 4 ποτά την ημέρα) διπλασιάζει τον κίνδυνο χρόνιας νεφροπάθειας. Αν μάλιστα το άτομο είναι ταυτοχρόνως καπνιστής, κινδυνεύει ακόμα περισσότερο να την εκδηλώσει: οι πιθανότητές του είναι πενταπλάσιες απ’ ό,τι σε άτομα που δεν πίνουν ούτε καπνίζουν.

9. Παχυσαρκία. Το περιττό βάρος είναι καλά τεκμηριωμένος παράγοντας κινδύνου για καρκίνο του νεφρού. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι υπέρβαροι και παχύσαρκοι άνθρωποι έχουν διπλάσιες πιθανότητες να παρουσιάσουν νεφροκυτταρικό καρκίνο (είναι η πιο συχνή μορφή της νόσου).

10. Καθιστική ζωή. Η καθιστική ζωή σχετίζεται με την ανάπτυξη νεφροπάθειας και παχυσαρκίας που αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του νεφρού. Αντιθέτως, η συστηματική φυσική δραστηριότητα σχετίζεται με καλύτερη αρτηριακή πίεση και βελτιωμένο μεταβολισμό της γλυκόζης - δύο επιδράσεις που επιδρούν ευεργετικά στη νεφρική υγεία. Συνεπώς είναι απολύτως απαραίτητο να κινήστε καθημερινά όσο το δυνατόν περισσότερο.

Σοβαρούς κινδύνους τραυματισμού των άνω άκρων κρύβει η ενασχόληση με τα  πιο δημοφιλή χειμερινά σπορ, το σκι και το snowboard. Σύμφωνα με τους ειδικούς για όσους επιστρέφουν από τις χιονισμένες πλαγιές υποφέροντας από μυϊκούς ή αρθρικούς πόνους, η μη έγκαιρη και έγκυρη θεραπεία μπορεί όχι μόνο να καθυστερήσει την επάνοδο στο αγαπημένο τους σπορ, αλλά  θα μπορούσε να οδηγήσει σε δια βίου προβλήματα.

Ο πιο συχνός τραυματισμός άνω άκρου που προκύπτει σε όσους κάνουν σκι είναι ο «αντίχειρας του σκιέρ». Παρότι η συγκεκριμένη κάκωση δεν είναι τόσο συνηθισμένη όσο οι τραυματισμοί στο γόνατο, δεν υπολείπεται, καθώς αντιπροσωπεύει περίπου 1 στους 10 από όλους τους τραυματισμούς που συμβαίνουν στο σκι.

«Ο αντίχειρας του σκιέρ είναι ένας τραυματισμός του ωλένιου πλάγιου συνδέσμου του αντίχειρα, ο οποίος βρίσκεται μεταξύ των δύο οστών στην εσωτερική πλευρά αυτού και ο ρόλος του είναι η σταθερότητα της μετακαρποφαλαγγικής άρθρωσης. Ο συγκεκριμένος αθλητικός τραυματισμός προκύπτει κυρίως στους χιονοδρόμους όταν πέφτουν με τα χέρια τεντωμένα κρατώντας τα μπαστούνια του σκι, διότι τότε αναγκάζεται ο αντίχειρας είτε να λυγίσει προς τα πίσω είτε πολύ μακριά προς τα πλάγια. Είναι ένας τραυματισμός που συχνά υποδιαγιγνώσκεται με αποτέλεσμα την κακή διαχείρισή του», επισημαίνει ο ορθοπαιδικός χειρουργός άνω άκρου Δρ. Παναγιώτης Γιαννακόπουλος.

Επίσης, η βλάβη είναι πολύ πιθανό να προκύψει σε τερματοφύλακες, αλλά και σε άλλους αθλητές που χειρίζονται μπάλα π.χ. σε χειροσφαιριστές, εξαιτίας της βίαιης απαγωγής του αντίχειρα.

Ανάλογα με τη δύναμη που εφαρμόζεται, ο σύνδεσμος μπορεί να υποστεί μερική ή ολική ρήξη. Στην πρώτη περίπτωση οι πάσχοντες νιώθουν ευαισθησία στην περιοχή της άρθρωσης, ενώ στη δεύτερη οι σημαντικότερες αρχικές ενδείξεις για την ύπαρξη αντίχειρα του σκιέρ είναι αφενός η αδυναμία ή η ανικανότητα συγκράτησης ενός αντικειμένου μεταξύ του αντίχειρα και του δείκτη και αφετέρου ο πόνος που προκαλείται από την προσπάθεια για συγκράτηση, αφού η ρήξη αφορά τον σύνδεσμο που ελέγχει τη συγκεκριμένη κίνηση. Υπάρχει, επίσης, ευαισθησία κατά την επαφή στην πλευρά του αντίχειρα που βρίσκεται πλάι στον δείκτη, ενώ σε δεύτερη φάση μπορεί να προκύψουν οίδημα (πρήξιμο) και εκχυμώσεις (μώλωπες).

Η διάγνωση τίθεται με την κλινική εξέταση, αφού προηγηθεί η διενέργεια ακτινογραφιών για τον αποκλεισμό της πιθανότητας κατάγματος. Οι δυναμικές ακτινογραφίες, η υπό τάση -δηλαδή σε κερκιδική απόκλιση- απεικόνιση είναι καθοριστική για τη διάγνωση. Η μαγνητική τομογραφία είναι δυνατόν να αποκαλύψει τη συνδεσμική ρήξη, ειδικά στις περιπτώσεις που η διάγνωση είναι δυσδιάκριτη.

Η ακινητοποίηση για 4-6 εβδομάδες και κατόπιν οι φυσικοθεραπείες σε κάποιες περιπτώσεις επαρκούν για την αντιμετώπιση της βλάβης, ωστόσο η χειρουργική αποκατάσταση ενδείκνυνται  όταν υπάρχει πλήρης ρήξη του πλάγιου ωλένιου συνδέσμου. «Χειρουργική θεραπεία απαιτούν και οι οστικές αποσπαστικές βλάβες με μεγάλο παρεκτοπισμένο οστικό τεμάχιο. Τα τελευταία χρόνια η χρήση ειδικών ενδοοστικών αγκυρών καθήλωσης αυξάνει τη σταθερότητα της επισκευής, μειώνοντας ταυτόχρονα τον χειρουργικό χρόνο. Η επέμβαση συνήθως γίνεται με τοπική αναισθησία και δεν απαιτείται νοσηλεία. Μετεγχειρητικά απαιτείται ακινητοποίηση για 6 εβδομάδες και κατόπιν πρόγραμμα φυσικής αποκατάστασης για την αποφυγή της μετατραυματικής δυσκαμψίας. Η ελεύθερη χρήση του χεριού επιτρέπεται μετά την πάροδο 3 μηνών», διευκρινίζει ο Δρ. Γιαννακόπουλος.

Όπως και με κάθε τραυματισμό, η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη! Υπάρχουν μερικά απλά βήματα που μπορούν να ακολουθηθούν προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος για  αντίχειρα του σκιέρ. Κατ’ αρχάς, πρέπει να επιλέγονται μπαστούνια  του σκι που φέρουν κατάλληλη λαβή ανατομικής συγκράτησης και προστασίας του αντίχειρα, χωρίς  κάποιο είδος συγκράτησης, όπως είναι το λουρί του καρπού. Επίσης, κατά την πτώση σημαντική είναι η απελευθέρωση των baton προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες τραυματισμού.

Σε κάθε περίπτωση, πέφτοντας με τεντωμένα χέρια  υπάρχει μεγάλος κίνδυνος τραυματισμού τόσο στον αντίχειρα όσο και στον καρπό, τον ώμο και το χέρι. Οι τραυματισμοί στους ώμους συμβαίνουν συχνότερα από τη χρήση του snowboard.

Σύμφωνα με στοιχεία, το 15% του συνόλου των τραυματισμών προκύπτει σε όσους αγαπούν τη χιονοσανίδα περισσότερο από τα χιονοπέδιλα, στους οποίους αφορά μόνο το 10% του συνόλου των τραυματισμών στο σκι. Αιτίες είναι οι πτώσεις, η βύθιση των μπαστουνιών και τα εναέρια ακροβατικά. Ο κίνδυνος είναι αυξημένος σε εκείνους που αποπειρώνται για πρώτη φορά να κατέβουν κάποια πλαγιά, στα άτομα κάτω των 17 ετών ή άνω των 26 ετών, και ιδιαίτερα σε όσους δεν έχουν δικό τους εξοπλισμό αλλά ενοικιάζουν, διότι πολλές φορές δεν είναι κατάλληλος γι’ αυτούς.

Οι συνηθέστεροι όμως τραυματισμοί κάνοντας snowboard είναι στον καρπό και στο αντιβράχιο και ο λόγος δεν είναι άλλος από τη φυσική αντίδραση του αθλητή όταν πέφτει προκειμένου να προστατευτεί, δηλαδή να τοποθετήσει τα χέρια του με τέτοιο τρόπο ώστε να σταματήσει. Για την αποφυγή αυτού του τραυματισμού συστήνεται η χρήση προστατευτικών καρπού ή γάντια που έχουν ενσωματωμένα τα προστατευτικά.

Οι συνθήκες του χιονιού είναι καθοριστικές για το είδος του τραυματισμού. Δηλαδή τα  κατάγματα της κλείδας (που έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια όπως και τα κατάγματα βραχιονίου οστού) είναι πολύ συνηθισμένα στον πάγο, ενώ τα τραύματα στο γόνατο τείνουν να είναι πιο συνηθισμένα στο μαλακό χιόνι. Όπως μας ενημερώνει ο Δρ. Γιαννακόπουλος, η πλειονότητα των περιστατικών αντιμετωπίζεται συντηρητικά, ωστόσο υπάρχουν και ορισμένα που έχουν ενδείξεις για χειρουργική θεραπεία.

Τέλος, είναι πολύ πιθανό οι αθλητές να υποστούν εξαρθρώσεις των ώμων, οι οποίες προκύπτουν συχνά όταν πέφτουν κατευθείαν πάνω στην άρθρωση ή σε τεντωμένο χέρι. «Οι τραυματίες πρέπει να σπεύσουν αμέσως για ανάταξη από κάποιον ορθοπαιδικό, ο οποίος με τοπική ή γενική αναισθησία ακολουθώντας την κατάλληλη τεχνική επαναφέρει τον ώμο στη θέση του. Ωστόσο, σε δραστήριους αθλητές, υπό τον κίνδυνο υποτροπής, συστήνεται η διενέργεια χειρουργικής επέμβασης ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν ρήξεις στους τένοντες του πετάλου στροφέων και κάταγμα της ωμογλύνης», τονίζει.

Επιδίωξη όλων θα πρέπει να είναι η απόλαυση της φύσης και των χιονισμένων βουνών χωρίς απρόοπτα! Η λήψη μέτρων και προφυλάξεων μπορεί να μην εξασφαλίζει απολύτως την αποφυγή ενός ατυχήματος, αλλά μειώνει τις πιθανότητες, όπως άλλωστε και οι γνώσεις για τον χειρισμό του τραυματισμού!

 

 

 

του Καθηγητή Νευρολογίας Σπύρου Κονιτσιώτη

Σημαντικά διαφοροποιημένη είναι τα τελευταία χρόνια η συμβουλευτική των γιατρών γύρω από το θέμα της κύησης σε γυναίκες που έχουν διαγνωσθεί με Πολλαπλή Σκλήρυνση, αφού η βαθύτερη γνώση γύρω από την ασθένεια, αλλά και η κυκλοφορία βελτιωμένων θεραπειών έχουν επιτρέψει στους γιατρούς να έχουν μεγαλύτερη “ευελιξία” στη διαχείριση μίας προγραμματισμένης, ή μη, εγκυμοσύνης.

 

Ποια είναι ωστόσο εκείνα τα στοιχεία που συνέβαλαν στο να αλλάξει η θεραπευτική προσέγγιση των γυναικών με ΣκΠ που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδιά; Η “στροφή” αυτή, συνοπτικά, συνδέεται με δύο βασικές παραμέτρους: Η πρώτη αφορά στις πληροφορίες που διαθέτουμε πλέον για την “συμπεριφορά” της ίδιας της ασθένειας και δεύτερη αφορά στην ύπαρξη τουλάχιστον ενός σκευάσματος, της Οξικής Γλατιραμέρης (20 & 40mg), πουπλέον δεν φέρει αντένδειξη χορήγησης καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

 

Ειδικότερα για τη σχέση Πολλαπλής Σκλήρυνσης- Εγκυμοσύνης, αυτό που πρέπει να γνωρίζουν οι γυναίκες παραγωγικής ηλικίας είναι ότι η κύηση λειτουργεί όντως ως τροποποιητής (modifier) της δραστηριότητας της νόσου, χωρίς ωστόσο να επιδρά αρνητικά στην εξέλιξή της. Κι αυτό διότι η συχνότητα των υποτροπών επανέρχεται στα προ εγκυμοσύνης επίπεδα περίπου εντός ενός έτους.

 

Παράλληλα, από χρόνια ερευνών έχει φανεί πως η ΣκΠ δεν σχετίζεται με ανεπιθύμητα συμβάντα κατά την εγκυμοσύνη ή τον τοκετό, είτε αυτός γίνεται με εξώθηση, είτε με επισκληρίδιο, είτε με καισαρική. Αρνητικές επιπτώσεις, επίσης, δεν έχουν καταγραφεί ούτε για την περίοδο κατά την οποία η ασθενής θηλάζει.

 

Εξίσου σημαντικός παράγοντας για την αλλαγή στη συμβουλευτική των ασθενών στάθηκε ωστόσο η άρση της αντένδειξης κατά την εγκυμοσύνη της Οξικής Γλατιραμέρης (20 & 40mg), καθώς για πρώτη φορά έφερε στα χέρα των γιατρών μία ανοσοτροποποιητική θεραπεία πρώτης γραμμής που δεν απαιτεί διακοπή πριν τη σύλληψη ούτε κατά την εγκυμοσύνη, υπό την προϋπόθεση πάντα βέβαια ότι η εκτίμηση οφέλους- κινδύνου “γέρνει” πως τη συνέχιση της αγωγής.

 

Η Οξική Γλατιραμέρη

 

Η απουσία αντένδειξης στην Οξική Γλατιραμέρη, για όλη τη διάρκεια της κύησης, πρέπει να σημειωθεί, ήρθε για να αλλάξει δραστικά την θεραπευτική προσέγγιση της νόσου σε ασθενείς με ΣκΠ που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδί, δεδομένου ότι τα περισσότερα ανοσοτροποποιητικά φάρμακα δεν συστήνονται ή δεν επιτρέπονται κατά την διάρκεια της κύησης.

 

Πιο συγκεκριμένα, από τις τέσσερις υπάρχουσες ανοσοτροποποιητικές θεραπείες η  μόνη που δεν απαγορεύεται κατά την εγκυμοσύνη είναι η Οξική Γλατιραμέρη, καθώς η μεν Ιντερφερόνη-β έχει σχετιστεί με χαμηλότερο μέσο βάρος γέννησης, βραχύτερο μέσο μήκος γέννησης και πρόωρο τοκετό, η δε Τεριφλουνομίδη έχει δείξει εμβρυοτοξικότητα σε μελέτες σε ζώα, ενώ για τον ΦουμαρικόΔιμεθυλεστέρα υπάρχουν περιορισμένα δεδομένα στον άνθρωπο.

 

Αντίστοιχα, σε ό,τι αφορά την ασφάλεια χρήσης τους κατά τον θηλασμό, για την Οξική Γλατιραμέρη και τον ΦουμαρικόΔιμεθυλεστέρα δεν έχει καταγραφεί απέκκριση στο ανθρώπινο σώμα, για την Ιντερφερόνη-β έχει παρατηρηθεί περιορισμένη απέκκριση στο ανθρώπινο γάλα, ενώ για την Τεριφλουνομίδη έχει καταγραφεί απέκκριση στο γάλα αρουραίων.

 

Αξίζει να επισημανθεί ότι η ασφάλεια της ουσίας έχει επιβεβαιωθεί μέσα από μακροχρόνιες έρευνες που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία 20 χρόνια. Είναι ενδεικτικό εξάλλου ότι από την παρακολούθηση περισσότερων από 5.000 κυήσεων σε Ευρώπη και ΗΠΑ, διαπιστώθηκε ότι η ουσία δεν σχετίζεται με χαμηλή μέση τιμή βάρους γέννησης ή αυτόματες αποβολές, ενώ δεν φάνηκε να συνδέεται ούτε και με αύξηση της πιθανότητας για πρόωρο τοκετό, με δυσμορφίες, συγγενείς ανωμαλίες, αλλά και με τοξικότητα προς το έμβρυο.

 

Σπυρίδων Κονιτσιώτης

Καθηγητής Νευρολογίας

Τμήματος Ιατρικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

 

 

Ο έρπητας ζωστήρας έχει σημαντική αρνητική επίδραση στην ποιότητα ζωής, παρόμοια με εκείνη που έχουν χρόνια νοσήματα, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια, ο σακχαρώδης διαβήτης, η κατάθλιψη, η υπέρταση και το έμφραγμα του μυοκαρδίου. Αποτελεί ένα από τα πιο συχνά εμφανιζόμενα νοσήματα, που πλήττει τους ανθρώπους μέσης και τρίτης ηλικίας και συνοδεύεται από πόνο, ο οποίος μπορεί να γίνει αφόρητος. Γι αυτό επιβάλλεται να μάθουμε τι ακριβώς είναι, πώς εκδηλώνεται και πώς μπορούμε να προστατευθούμε, ώστε να μην επιτρέψουμε στον έρπητα ζωστήρα να μετατρέψει σε βάσανο την καθημερινότητά μας. 

Δυνητικά όσοι έχουν περάσει την ανεμοβλογιά, μπορούν να εμφανίσουν έρπητα ζωστήρα κάποια στιγμή της ζωής τους. Υπολογίζεται ότι το 95% των ενηλίκων έχουν νοσήσει ως παιδιά ή και αργότερα από ανεμοβλογιά, συνεπώς έχουν τον ιό που προκαλεί τον έρπητα ζωστήρα µέσα στον οργανισμό τους και µπορεί να αναπτύξουν τη νόσο.

Η πιθανότητα εμφάνισης του έρπητα ζωστήρα υπερδιπλασιάζεται μετά την ηλικία των 60 ετών λόγω της φυσικής εξασθένησης του αμυντικού συστήματος του οργανισμού. Μάλιστα, όσοι έχουν χρόνια συνοδά νοσήματα, όπως σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, άσθμα, χρόνια νεφρική νόσο, κατάθλιψη, φλεγμονώδη νόσο του εντέρου ή άλλα νοσήματα, έχουν αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης έρπητα ζωστήρα.

Ο έρπητας ζωστήρας είναι μία επίπονη ασθένεια που προκαλείται από την ενεργοποίηση του ίδιου ιού που στο παρελθόν έχει προκαλέσει στο ίδιο άτομο την ανεμοβλογιά. Ο ιός μένει για χρόνια κρυμμένος και αδρανής σε κάποια νευρικά κύτταρα και όταν «ξυπνά» προσβάλει την περιοχή του δέρματος που καταλήγουν τα νεύρα – κρυψώνες.

Τα συμπτώματα του έρπητα ζωστήρα ξεκινούν με την εμφάνιση ενός εξανθήματος με φυσαλίδες στη μία πλευρά του σώματος ή του προσώπου. Οι πιο συνηθισμένες περιοχές για την εκδήλωση του είναι το άνω μέρος του σώματος, ο θώρακας, ο λαιμός ή γύρω από τον οφθαλμό.

Το εξάνθημα συνοδεύεται από φαγούρα και πόνο, η ένταση των οποίων αυξάνεται μέρα με τη μέρα. Η διάγνωση πολλές φορές αργεί, καθώς ο ασθενής μπορεί να αγνοήσει τα αρχικά συμπτώματα.

Όταν υπάρχει καθυστέρηση στη διάγνωση, τα αντιικά φάρμακα δεν μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση, διότι πρέπει να χορηγούνται εντός 72 ωρών από την εμφάνιση του εξανθήματος.

Θα πρέπει επίσης να γίνει σαφές ότι δεν μπορεί κάποιος να κολλήσει έρπητα ζωστήρα από κάποιον που έχει έρπητα ζωστήρα. Ωστόσο, για όσο διάστημα είναι ενεργό το εξάνθημα (ανοικτές φυσαλίδες με υγρό) μπορεί να μεταδοθεί ο ιός και να προκαλέσει ανεμοβλογιά σε άτομα που δεν την είχαν ποτέ.

Επιπλοκές του έρπητα ζωστήρα

Η βασική επιπλοκή είναι η μεθερπητική νευραλγία, που οφείλεται σε βλάβη των νεύρων από τον έρπητα ζωστήρα. Περίπου το 20% των ασθενών με έρπητα ζωστήρα, ηλικίας άνω των 50 ετών, εκδηλώνει τον έντονο πόνο της μεθερπητικής νευραλγίας για μήνες ή και χρόνια, μετά την εξαφάνιση του εξανθήματος. Η μεθερπητική νευραλγία, λόγω της μεγάλης διάρκειας του πόνου, έχει σημαντικές αρνητικές συνέπειες στην καθημερινή ζωή του πάσχοντα, όπως αυπνία, συνεχή εξάντληση, κατάθλιψη, κοινωνική απομόνωση, δυσκολία ακόμα και σε καθημερινές κινήσεις, (πλύσιμο, ντύσιμο, κ.λπ.).

Το 10-20% των ασθενών εκδηλώνουν τον οφθαλμικό έρπητα ζωστήρα με κίνδυνο ακόμα και να χάσουν την όρασή τους στον προσβεβλημένο οφθαλμό. Επίσης, ο έρπητας ζωστήρας μπορεί να προκαλέσει απώλεια ακοής, σοβαρή λοίμωξη του δέρματος, ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις οδηγεί σε βλάβη του νεύρου που ελέγχει την κίνηση (περιφερική κινητική νευροπάθεια).

Αντιμετώπιση του έρπητα ζωστήρα

Ο έρπητας ζωστήρας είναι μία ασθένεια που προκαλεί αφάνταστο πόνο και απίστευτη ταλαιπωρία στον πάσχοντα.

Αν λοιπόν αναλογιστεί κανείς τους κινδύνους από τον έρπητα ζωστήρα, ειδικά σε άτομα με χρόνια νοσήματα, αντιλαμβάνεται την αξία του εμβολιασμού έναντι του έρπητα ζωστήρα και της μεθερπητικής νευραλγίας.

Το εμβόλιο ενισχύει το αμυντικό σύστημα, έτσι ώστε να παραμείνει σε κατάσταση αδράνειας ο ιός στο οργανισμό και να μην μπορεί να εκδηλώσει τον έρπητα ζωστήρα και την μεθερπητική νευραλγία.

Στην Ελλάδα, όπως και σε πολλές χώρες του κόσμου, κυκλοφορεί το εμβόλιο το οποίο έχει εξαιρετικό προφίλ ασφαλείας και αποτελεσματικότητας. Το εμβόλιο έχει ενταχθεί στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών του υπουργείου Υγείας και χορηγείται δωρεάν σε άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών, ανεξάρτητα από το αν είχαν εκδηλώσει στο παρελθόν έρπητα ζωστήρα.