Δευτέρα 21 Ιανουαρίου 2019
ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ (10)

Ο εμβολιασμός εναντίον του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας όχι μόνο δεν προκαλεί προβλήματα γονιμότητας όπως φοβόντουσαν κάποιοι ειδικοί, αλλά μπορεί στην πραγματικότητα να βελτιώνει τις πιθανότητες σύλληψης σε μερικές γυναίκες, σύμφωνα με νέα ευρήματα.

Στην πρώτη του είδους μελέτη, επιστήμονες από τη Βοστώνη ανακάλυψαν ότι οι γυναίκες με ιστορικό σεξουαλικώς μεταδιδομένων νοσημάτων ως φαίνεται ωφελούνται από τον εμβολιασμό, ενώ οι υπόλοιποι εμβολιασμένοι άνδρες και γυναίκες διατηρούν τις ίδιες πιθανότητες σύλληψης με τα ανεμβολίαστα άτομα.

Ο ιός HPV μεταδίδεται με τη σεξουαλική επαφή. Ορισμένα στελέχη του προκαλούν καρκίνο και άλλα κονδυλώματα, ενώ σχετίζεται και με μειωμένη ποιότητα σπέρματος και μειωμένα ποσοστά εγκυμοσύνης.

Η έναρξη μαζικών εμβολιασμών εναντίον του πριν από περισσότερο από μία δεκαετία πιστεύεται ότι μακροπρόθεσμα μπορεί να οδηγήσει στην εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και στη σημαντική μείωση των νέων κρουσμάτων από πολλές άλλες μορφές καρκίνου που επίσης σχετίζονται με το σεξ (π.χ. του στόματος, του πέους, του πρωκτού, του στοματοφάρυγγα κ.λπ.).

Ωστόσο μερικοί ειδικοί και μέλη του κοινού αναρωτιούνται εάν τα εμβόλια για τον HPV θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά τη μελλοντική γονιμότητα των κοριτσιών και των αγοριών που το κάνουν και που συνήθως βρίσκονται στην εφηβεία (στην χώρα μας δεν συνιστάται στα έφηβα αγόρια, αλλά στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες συνιστάται και σε αυτά).

Για να διερευνήσουν το θέμα, επιστήμονες από τη Σχολή Δημοσίας Υγείας του Πανεπιστημίου της Βοστώνης και άλλα ερευνητικά κέντρα, μελέτησαν 3.483 γυναίκες και 1.022 άνδρες, ηλικίας 21 έως 45 ετών, οι οποίοι προσπαθούσαν να αποκτήσουν παιδιά.

Όπως αναφέρουν οι ερευνητές στο επιστημονικό περιοδικό Pediatric and Perinatal Epidemiology, παρακολούθησαν τους εθελοντές τους επί 12 μήνες ή έως ότου επετεύχθη εγκυμοσύνη (όποιο συνέβη πρώτο). Κατά την έναρξη της μελέτης, το 33,9% των γυναικών ήσαν εμβολιασμένες εναντίον του ιού HPV - το ίδιο και το 5,2% των ανδρών.

Η ανάλυση των στοιχείων που συγκεντρώθηκαν έδειξε ότι και στα δύο φύλα ήταν μηδαμινή η συσχέτιση ανάμεσα στον εμβολιασμό και τις πιθανότητες σύλληψης.

Όταν, όμως, οι επιστήμονες εξέτασαν τις υποκατηγορίες του δείγματός τους, διαπίστωσαν ότι στις γυναίκες με ιστορικό σεξουαλικώς μεταδιδόμενης λοίμωξης ή φλεγμονώδους νόσου της πυέλου, ο εμβολιασμός συσχετιζόταν με αύξηση κατά 35% των πιθανοτήτων σύλληψης.

Οι γυναίκες αυτές ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου για μόλυνση με ιό HPV, σημειώνουν οι ερευνητές στο άρθρο τους.

«Η μελέτη αυτή δεν βρήκε καμία αρνητική επίδραση του εμβολιασμού για τον HPV στη γονιμότητα, αλλά αντιθέτως υποδηλώνει ότι μπορεί να την προστατεύει σε άτομα που έχουν κάποιο άλλο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα», σχολιάζει ο χειρουργός γυναικολόγος Δρ. Δημήτρης Μπιλάλης, MBBCh, MMedSc, CCST, FRCOG, ειδικός στην Ιατρικώς Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή και Ενδοσκοπική Χειρουργική. «Τα ευρήματα αυτά πρέπει να εφησυχάσουν όσους διστάζουν να εμβολιαστούν, φοβούμενοι ότι ο εμβολιασμός θα έχει συνέπειες στη γονιμότητά τους».

Η λοίμωξη με κάποιο από τα στελέχη του ιού HPV είναι τόσο συνηθισμένη στους σεξουαλικά ενεργούς ανθρώπους, ώστε πιστεύεται πως οι περισσότεροι μολύνονται κάποια στιγμή στη ζωή τους, αν και στην πλειονότητα των περιπτώσεων δεν το αντιλαμβάνονται διότι δεν εκδηλώνουν ύποπτα συμπτώματα.

«Τόσο ο HPV όσο και η υπογονιμότητα αποτελούν δύο θέματα που απασχολούν μεγάλο ποσοστό των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας, οι οποίες συχνά αντιμετωπίζουν το δίλημμα αν ο εμβολιασμός θα μπορούσε να υπονομεύσει τη μελλοντική απόκτηση παιδιών ή αν η μόλυνσή τους θα μπορούσε να έχει την ίδια συνέπεια και ποιο από τα δύο είναι τελικά προτιμότερο», λέει ο Δρ. Μπιλάλης. «Η διενέργεια και δημοσίευση μίας αντικειμενικής έρευνας που επιβεβαιώνει όχι μόνο την ασφάλεια του συγκεκριμένου εμβολιασμού, αλλά και την θετική επίδρασή του στη γονιμότητα των γυναικών που ήδη είναι μολυσμένες με κάποιο σεξουαλικό νόσημα, είναι πραγματικά ανεκτίμητη».

 

 

Ολοένα και περισσότερες γυναίκες που έχουν γεννήσει το πρώτο τους παιδί με καισαρική τομή, γεννούν το δεύτερο παιδί τους με φυσιολογικό τοκετό.
Απαντήσεις σε βασικές ερωτήσεις για τον φυσιολογικό τοκετό μετά από καισαρική τομή, δίνουν ο Γεώργιος Φαρμακίδης Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Εμβρυομητρικής, Του Πολιτειακού Πανεπιστημίου STONY BROOK Νέας Υόρκης και οι μαίες Ελένη Σερπεντίνη και Ειρήνη Παρασκευά.

 

Τι είναι ο φυσιολογικός τοκετός μετά από καισαρική (VBAC);
Εάν έχετε στο ιστορικό σας προηγούμενη καισαρική τομή η καισαρικές θα πρέπει να γνωρίζετε πως έχετε δύο επιλογές:
● Μπορείτε να επιλέξετε να γεννήσετε φυσιολογικά. Ο τοκετός αυτός λέγεται φυσιολογικός τοκετός μετά από καισαρική ή Vaginal Birth After Cesarean (VBAC).
● Μπορείτε να προγραμματίσετε, μαζί με τους επαγγελματίες υγείας που σας παρέχουν φροντίδα στην εγκυμοσύνη, μια επαναληπτική καισαρική τομή, ιδανικά μετά τις 39 εβδομάδες της κύησης η με την έναρξη του τοκετού..

 

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα του VBAC;
Συγκριτικά με την προγραμματισμένη επαναληπτική καισαρική τομή, ο φυσιολογικός τοκετός μετά από καισαρική έχει τα εξής πλεονεκτήματα:
● Δεν είναι χειρουργείο.
● Μικρότερος χρόνος ανάρρωσης.
● Χαμηλότερος κίνδυνος λοίμωξης.
● Μικρότερη απώλεια αίματος.
● Μικρότερη πιθανότητα του νεογνού για αναπνευστικά προβλήματα.
● Μικρότερη πιθανότητα του νεογνού για αυτοάνοσα προβλήματα στην παιδική και ενήλικη ζωή του.
● Μικρότερη πιθανότητα ανάγκης για παραμονή στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών.
● Και πολλά άλλα..

 

Ποιοι είναι οι σημαντικότεροι κίνδυνοι που προκύπτουν κατά την προσπάθεια για φυσιολογικό τοκετό μετά από καισαρική;
Ο σημαντικότερος φόβος κατά την προσπάθεια για φυσιολογικό τοκετό μετά από καισαρική είναι η πιθανότητα ρήξης της τομής της μήτρας. Αν και η επιπλοκή αυτή είναι πάρα πολύ σπάνια είναι πολύ σοβαρή και χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση από κάποιον εξειδικευμένο μαιευτήρα. Η πραγματική πιθανότητα μια γυναίκα να υποστεί ρήξη της μήτρας είναι 0,7% και προσεγγίζει αρκετά την πιθανότητα που έχει μια πρωτότοκος (δηλαδή χωρίς ιστορικό φυσιολογικού τοκετού ή καισαρικής τομής) να υποστεί την συγκεκριμένη επιπλοκή, η οποία είναι 0.3%. Το τελευταίο ποσοστό αφορά τις πρωτοτόκες γυναίκες στις οποίες γίνεται πρόκληση τοκετού.

 

Γιατί είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ο τύπος της τομής στη μήτρα;
Κάποιοι τύποι τομών έχουν υψηλή πιθανότητα να προκαλέσουν ρήξη μήτρας από άλλους. Η χαμηλή εγκάρσια καισαρική τομή είναι ο τύπος με τις μικρότερες πιθανότητες. Οι γυναίκες με μια ή δύο καισαρικές τομές αυτού του τύπου μπορούν να προσπαθήσουν να γεννήσουν φυσιολογικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις και οι γυναίκες με τρεις προηγούμενες καισαρικές τομές μπορούν επίσης να γεννήσουν φυσιολογικά. Σε αυτή την περίπτωση, καταλυτικό παράγοντα αποτελεί η εμπειρία και η ικανότητα του μαιευτήρα να αξιολογεί την κατάσταση της ουλής στη μήτρα και την κατάσταση του εμβρύου υπερηχογραφικά.

 

Ποιοι άλλοι παράγοντες συνυπολογίζονται για την καταλληλότητα μιας γυναίκας να γεννήσει φυσιολογικά το παιδί της μετά από καισαρική;
Κατά την απόφασή σας για τον τρόπο με τον οποίο θα φέρεται στον κόσμο το παιδί σας θα πρέπει να σκεφτείτε και να συζητήσετε κάποιους επιπλέον παράγοντες. Οι παράγοντες αυτοί είναι ο αριθμός των παιδιών που επιθυμείτε, οι τυχόν επιπλοκές που μπορεί να έχετε στο ιστορικό σας, ή το νοσοκομείο στο οποίο θα γεννήσετε. Και η επιθυμία σας να πραγματοποιήσετε φυσιολογικό τοκετό με την συμπαράσταση του συζύγου σας. Πιο συγκεκριμένα:
● Μελλοντικοί τοκετοί: Κάθε επιπλέον καισαρική αυξάνει δραματικά την πιθανότητα για επιπλοκές που σχετίζονται με το χειρουργείο και που μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή. Ο φυσιολογικός τοκετός για ένα ζευγάρι που επιθυμεί να μεγαλώνει συνεχώς την οικογένεια του είναι η ιδανική λύση.
● Προηγούμενη ρήξη της μήτρας: Εάν είχατε αυτή την επιπλοκή σε προηγούμενη εγκυμοσύνη δεν συνιστάται η προσπάθεια για φυσιολογικό τοκετό καθώς η πιθανότητα επόμενης ρήξης είναι πάρα πολύ μεγάλη.
● Κάποιο πρόβλημα υγείας που είτε σχετίζεται με την εγκυμοσύνη είτε όχι καθιστά αδύνατο τον φυσιολογικό τοκετό.
● Νοσοκομείο: Θα πρέπει να βεβαιωθείτε πως το νοσοκομείο στο οποίο θα προσπαθήσετε να γεννήσετε φυσιολογικά μπορεί να σας υποστηρίξει σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης για καισαρική.
● Πρέπει να αποφεύγεται η πρόκληση τοκετού ειδικά με προσταγλαδινες

 

Οτιδήποτε και αν επιλέξω, υπάρχει περίπτωση να χρειαστεί να αλλάξει το σχέδιο του τοκετού;

 

Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει το ζευγάρι να είναι προετοιμασμένο για παν ενδεχόμενο. Εάν έχει επιλέξει να προσπαθήσει για φυσιολογικό τοκετό μετά από καισαρική θα πρέπει να γνωρίζει πως κατά την εγκυμοσύνη ή τον τοκετό μπορεί να προκύψει κάποια κατάσταση που θα αλλάζει την ισορροπία μεταξύ των πλεονεκτημάτων και των κινδύνων και να χρειαστεί να πραγματοποιηθεί επαναληπτική καισαρική τομή.

 

Επιπλέον, σε περίπτωση που επιλέξετε την προγραμματισμένη επαναληπτική καισαρική τομή μπορεί να υπάρξει συμβουλευτική για πραγματοποίηση φυσιολογικού τοκετού. Για παράδειγμα, εάν ο τοκετός ξεκινήσει πριν από την ημερομηνία της προγραμματισμένης καισαρικής τομής και το μωρό είναι υγιές μπορεί να προταθεί η προσπάθεια για φυσιολογικό τοκετό. Ταυτόχρονα, ακόμα και αν ένα ζευγάρι επιλέξει την επαναληπτική καισαρική τομή συστήνεται εκείνη να γίνεται, εφόσον έχει ξεκινήσει ο τοκετός, που σημαίνει πως το έμβρυο είναι ώριμο και έτοιμο να γεννηθεί.

Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας στον τομέα της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, σε συνδυασμό με το σύγχρονο τρόπο ζωής, είχε σαν φυσικό επακόλουθο την κατακόρυφη αύξηση στη ζήτηση για θεραπείες εξωσωματικής γονιμοποίησης, από γυναίκες όλο και μεγαλύτερης ηλικίας. Σύμφωνα με στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής για την Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή της Αγγλίας (HFEA, Human Fertilisation & Embryology Auythority), το 2014 ο συνολικός αριθμός κύκλων Εξωσωματικής Γονιμοποίησης άγγιξε τους 53.000, σημειώνοντας 4.8% αύξηση σε σχέση με το 2013, με το 20% εξ' αυτών να είναι γυναίκες άνω των 40 ετών. Αντίστοιχα ποσοστά κατεγράφησαν στις Η.Π.Α. μέχρι το 2010 (ASRM – American Society for Reproductive Medicine), ενώ στην Ελλάδα από το 2005 έως το 2013 ο αριθμός των γυναικών, που απέκτησαν ένα παιδί σε ηλικία άνω των 40 ετών, αυξήθηκε κατά 61% (Στοιχεία από την Εθνική Στατιστική Αρχή).   Είναι γεγονός, ότι κοινωνικοί λόγοι, όπως η καριέρα και η έλλειψη κατάλληλου συντρόφου, οδηγούν τις γυναίκες σε αναβολή της τεκνοποίησης σε μελλοντικό χρόνο. Όσο όμως ανεβαίνει ο μέσος όρος ηλικίας της γυναίκας, που θα υποβληθεί σε εξωσωματική, τόσο υψηλότερο είναι και το ρίσκο για επιπλοκές με ποικίλες ιατρικές, ηθικές και ψυχολογικές προκλήσεις, τόσο για την ίδια όσο και για τον ειδικό ιατρό αναπαραγωγής, που θα αναλάβει το περιστατικό.   Ο μαιευτήρας – γυναικολόγος Δρ. Βασίλης Αθανασίου, Επιστημονικός Υπεύθυνος του Κέντρου Εξωσωματικής Αθηνών (www.ivfathenscenter.gr), επισημαίνει: «Ο παράγοντας ηλικία στην εξωσωματική γονιμοποίηση, από ιατρική άποψη, είναι καθοριστικής σημασίας. Αυξανόμενης της ηλικίας της γυναίκας, βλέπουμε να λαμβάνουν χώρα δύο γεγονότα: ελάττωση των αποθεμάτων των ωαρίων στις ωοθήκες και αύξηση της παραγωγής φτωχής ποιότητας ωαρίων. Επακόλουθο είναι αυτή η γυναίκα να μην αντιδρά στην ορμονική διέγερση, όπως μια νεότερης ηλικίας, διότι δεν υπάρχουν πολλά ωοθυλάκια να αναπτυχθούν, ενώ παράλληλα υπάρχει φτωχή γονιμοποιητική ικανότητα. Επιπλέον, σε πολλά από αυτά τα ωάρια οι χρωμοσωμιακές διαιρέσεις δεν γίνονται με σωστό τρόπο, οδηγώντας σε χρωμοσωμιακές ανωμαλίες, μειώνοντας τα ποσοστά εμφύτευσης και αυξάνοντας τα ποσοστά αποβολών και παλίνδρομων κυήσεων.   Όμως, από ότι φαίνεται, σημαντικότερος παράγοντας από την ημερολογιακή ηλικία είναι η βιολογική ηλικία της κάθε γυναίκας. Και αυτό, γιατί δεν γηράσκει κάθε γυναίκα με τον ίδιο ρυθμό και, όπως κάποια γυναίκα φαίνεται νεότερη από κάποια άλλη, το ίδιο ισχύει και για την ωοθηκική λειτουργία».   Η Δωρεά Ωαρίων και πολύ πιο πρόσφατα η Κρυοσυντήρηση Ωαρίων (κυρίως με την τεχνική της Υαλοποίησης), φαίνεται να είναι οι εναλλακτικές για όσες γυναίκες αδυνατούν να τεκνοποιήσουν με δικά τους ωάρια ή επιθυμούν να κάνουν οικογένεια αργότερα στο μέλλον. Τα ποσοστά και στις δύο περιπτώσεις είναι εντυπωσιακά: Σε πρόσφατες μελέτες έχει αποδειχθεί, ότι τα ποσοστά εμφύτευσης και κύησης μετά από υαλοποίηση και απόψυξη αγγίζουν -εάν όχι συμπίπτουν- με τα αντίστοιχα ποσοστά σε «φρέσκα» ωάρια και έμβρυα: 76.6% γονιμοποίηση έναντι 83.3% (μελέτη του 2010 στο επιστημονικό περιοδικό Human Reproduction), 27,3% κύηση έναντι 37,4% (HumRep, 2010) και 9,5% εμφύτευση έναντι 14,4% σε μελέτη του 2014 (Fertility Sterility) σε 146 κέντρα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης. Επιπλέον, τα ποσοστά επιτυχίας με δανεικά ωάρια αγγίζουν μέχρι και το 50% δεδομένου ότι η δότρια είναι κάτω των 35 ετών.   Τα αυξημένα ποσοστά επιτυχίας της IVF παγκοσμίως, η γενικότερη έλλειψη «αναπαραγωγικής παιδείας» και τα media που δημιουργούν μη ρεαλιστικές προσδοκίες στις γυναίκες με ιστορίες διασήμων, που τεκνοποίησαν σε μεγάλη ηλικία κάνοντας εξωσωματική («εφόσον αυτή τα κατάφερε να κάνει παιδί στα 45, γιατί όχι ΚΑΙ εγώ;»), έχουν φέρει αντιμέτωπους τους ιατρούς αναπαραγωγής με ποικίλα διλήμματα, που προκύπτουν λόγω της αυξημένης ηλικίας των υποψήφιων γονέων, θέμα το οποίο διερευνήθηκε σε πρόσφατη μελέτη του περιοδικού Fertility Sterility (2016).   «Εμπλέκεται πλέον, πλήθος παραγόντων στην απόφαση να προχωρήσει μια γυναίκα 45 – 49 ετών σε Εξωσωματική Γονιμοποίηση, είτε με δικά της είτε με δανεικά ωάρια», τονίζει ο Δρ. Αθανασίου.«Ο Νόμος στην Ελλάδα ορίζει αυστηρώς ως όριο για τη μητέρα τα 50 έτη, για οποιαδήποτε διαδικασία Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, ωστόσο συντελεστές όπως η αυτονομία των γονέων σαν ανεξάρτητα και αυτόβουλα άτομα και το καλό ενός παιδιού, που θα έρθει στον κόσμο είναι επίσης σημαντικοί. Αν η ηλικία του πατέρα είναι πολύ μεγάλη ή αν η υποψήφια μητέρα έχει ιατρικά προβλήματα, οπότε το παιδί κινδυνεύει να μεγαλώσει σε μονογονεϊκή οικογένεια, έχει ο ιατρός το δικαίωμα να αρνηθεί μια θεραπεία; Και τελικά ποιον βαραίνει η οριστική απόφαση: το ζευγάρι ή τον ιατρό;».   Η ηλικία στην Ιατρικώς Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή δεν είναι απλά ένας αριθμός. Η νομοθεσία, σε αντίθεση με άλλες χώρες του εξωτερικού, έχει θέσει όριο, διευκολύνοντας τις αποφάσεις των γυναικολόγων αναπαραγωγής, ωστόσο αυτό που είναι σημαντικό να ξεκαθαριστεί, είναι η πλήρης ενημέρωση της γυναίκας σχετικά με τη βιολογική και τη ρεαλιστική της ετοιμότητα για να φέρει στον κόσμο ένα παιδί και η εφαρμογή ασφαλών και ορθών πρακτικών από την πλευρά των ιατρών, ώστε ο σκόπελος της ηλικίας και των επιπτώσεων αυτής να ξεπερνάται επιτυχώς.

Το παραπάνω ερώτημα αποτελεί συνηθισμένο προβληματισμό των ζευγαριών αλλά και σημείο αμφιλεγόμενων απόψεων ανάμεσα στους ειδικούς ιατρούς αναπαραγωγής.

 

Κατά τη διάρκεια ενός κύκλου Εξωσωματικής Γονιμοποίησης (IVF) η γυναίκα ακολουθεί ένα πρωτόκολλο φαρμακευτικής διέγερσης των ωοθηκών με στόχο την παραγωγή πολλαπλών ωοθυλακίων και τα πλεονάζοντα έμβρυα μετά τη γονιμοποίηση και εμβρυομεταφορά καταψύχονται (κρυοσυντηρούνται) για επόμενους κύκλους.

 

Η απορία που προκύπτει εύλογα από τους υποψήφιους γονείς έχει να κάνει με το πόσο διάστημα πρέπει να μεσολαβήσει ανάμεσα σε 2 εμβρυομεταφορές εκ των οποίων η 2η θα είναι με κατεψυγμένα έμβρυα( FET = Frozen Embryo Transfer). Είναι ορθότερο να περιμένει η υποψήφια μητέρα ή μπορεί να προχωρήσει σχεδόν άμεσα στην επόμενη εμβρυομεταφορά και αν γίνει το δεύτερο, τι επίδραση μπορεί να έχει η ωοθηκική διέγερση της πρώτης φοράς στο ενδομήτριο και κατ΄επέκταση στη δεκτικότητα του για τα προς εμφύτευση έμβρυα;

 

O Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος Δρ. Βασίλειος Αθανασίου, M.D., Ph.D., Επιστημονικός Διευθυντής του Κέντρου Εξωσωματικής Αθηνών (www.ivfathenscenter.gr) εξηγεί : «Είναι γεγονός ότι το μεγάλο διάστημα αναμονής ενδέχεται να δυσαρεστήσει τους υποψήφιους γονείς που θεωρούν ότι ο χρόνος τους είναι πολύτιμος και σε έσχατες περιπτώσεις έχουν παρατηρηθεί ζευγάρια που σταμάτησαν τη θεραπεία ακριβώς επειδή αποθαρρύνθηκαν από τη χρονοβόρο διαδικασία».

 

Πρόσφατη μελέτη (2016) στο επιστημονικό περιοδικό Fertility & Sterility, εξέτασε τις πιθανές επιπτώσεις στα επίπεδα κλινικών κυήσεων που μπορεί να έχει το χρονικό διάστημα στο οποίο πραγματοποιήθηκε η εμβρυομεταφορά κατεψυγμένων εμβρύων (FET). Συγκεκριμένα πραγματοποιήθηκαν 1183 κύκλοι εμβρυομεταφορών με κατεψυγμένα έμβρυα που χωρίστηκαν σε 2 ομάδες: άμεσες FET (2η εμβρυομεταφορά έως και 22 ημέρες από την πρώτη ωοληψία) και καθυστερημένες FET (>22 ημέρες διάστημα από την 1η ωοληψία).

 

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ άμεσης και καθυστερημένης FET όσον αφορά τις κλινικές κυήσεις. Το γεγονός αυτό υποστηρίζει την άποψη ότι η μεσολάβηση αρκετού χρόνου από έναν αποτυχημένο κύκλο IVF με φρέσκα έμβρυα μέχρι την πρώτη FET είναι άνευ σημασίας και μπορεί μάλιστα να προκαλέσει και αναστάτωση στο ζευγάρι λόγω της αναμονής. Μάλιστα η ωοθηκική διέγερση του πρώτου κύκλου δε φάνηκε να έχει καμιά απολύτως αρνητική επίδραση στις FET αφήνοντας την επιλογή στον ιατρό αναπαραγωγής εάν η γυναίκα πρέπει να περιμένει ή μπορεί να προγραμματίσει την επόμενη εμβρυομεταφορά, συνυπολογίζοντας σαφώς και άλλους παράγοντες.

 

«Είναι σημαντικό σε έναν αποτυχημένο κύκλο εξωσωματικής να γνωρίζει η γυναίκα ότι μπορεί, εάν επιθυμεί, να επαναλάβει σχεδόν αμέσως την εμβρυομεταφορά με τα κρυοσυντηρημένα έμβρυα, χωρίς να επαναληφθεί και η φαρμακευτική ωοθηκική διέγερση» υπογραμμίζει ο Δρ. Αθανασίου. «Το ψυχολογικό κυρίως όφελος και η αίσθηση ότι δε «χάνεται» πολύτιμος χρόνος είναι 2 παράγοντες που θα παρακινήσουν το ζευγάρι και θα συμβάλουν θετικά στη νέα προσπάθεια τεκνοποίησης. Ωστόσο ας μην ξεχνάμε ότι κάθε περιστατικό είναι μοναδικό και απαιτεί εντελώς εξατομικευμένη προσέγγιση την οποία θα καθορίσει ο ιατρός μαζί με τους υποψήφιους γονείς».

Περισσότερες από μία στις δέκα περιπτώσεις υπογονιμότητας που χαρακτηρίζονται από επαναλαμβανόμενη αποτυχία στις προσπάθειες απόκτησης παιδιού με εξωσωματική γονιμοποίηση, μπορεί να οφείλονται σε αλλαγές που επιφέρει ο τρόπος ζωής στη λειτουργία των γονιδίων.

 

Οι αλλαγές αυτές, που αποκαλούνται επιγενετικές, μπορεί να εντοπιστούν με εξελιγμένες βιολογικές εξετάσεις, με βάση τα αποτελέσματα των οποίων καταρτίζεται και συνιστάται στο ζευγάρι ένα ειδικό πρόγραμμα αντιμετώπισης. Το πρόγραμμα συμπεριλαμβάνει εξειδικευμένο διαιτολόγιο, σχεδιασμένο με βιολειτουργικά τρόφιμα αποτοξίνωσης, το οποίο έχει ως στόχο τη ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης και την άρση της κυτταρικής δυσλειτουργίας, ώστε να επιτευχθεί η σύλληψη.

 

«Από τη δεκαετία του 1860 όταν προτάθηκε για πρώτη φορά η ύπαρξη των γονιδίων και ακόμα περισσότερο από το 1953 όταν ανακαλύφθηκε η διπλή έλικα του DNA, υπήρξε ένα δόγμα στην επιστήμη: ότι το DNA είναι το "προσχέδιο" της φύσης και τίποτα δεν μπορεί να το αλλάξει» λέει ο Δρ. Ιωάννης Π. Βασιλόπουλος, MD, MSc, Eιδικός στην Yποβοηθούμενη Aναπαραγωγή, μέλος του Institute of Life-ΙΑΣΩ (www.gynecologie.gr) «Εκείνη την εποχή οι επιστήμονες ήταν πεπεισμένοι ότι τα χρωμοσώματα περνάνε από το γονιό στο παιδί, φέροντας τελεσίδικα όλες τις πληροφορίες για την ανάπτυξή του. Σήμερα ξέρουμε πολύ καλά ότι η λειτουργία και η δομή των γονιδίων δεν είναι άρρηκτα καθορισμένες αλλά επηρεάζονται από παράγοντες όπως η διατροφή, το στρες και ο τρόπος ζωής».

 

Και συνεχίζει: «Παρότι είναι αδιαμφισβήτητο ότι τα γονίδια μάς προδιαθέτουν για κληρονομούμενα νοσήματα, εξίσου σίγουρο είναι ότι το περιβάλλον του DNA παίζει καθοριστικό ρόλο στην υγεία και τις ασθένειες. Αυτό σχετίζεται με τις επιγενετικές αλλαγές οι οποίες μπορεί να επηρεάσουν την ενεργοποίηση και την αδρανοποίηση ενός γονιδίου, καθώς και τον τρόπο ερμηνείας και έκφρασης των πληροφοριών που περιέχει. Με άλλα λόγια, κάποτε πιστεύαμε ότι τα πάντα είναι κληρονομούμενα, αλλά σήμερα ξέρουμε ότι η υγεία και οι ασθένειες είναι κατά 30% θέμα γονιδίων και κατά 70% θέμα περιβάλλοντος».

 

Αν και τα γονίδιά μας δεν μπορούμε να τα αλλάξουμε, το περιβάλλον τους μπορούμε, τονίζει ο Δρ. Βασιλόπουλος. Έτσι όταν ένα ζευγάρι με ανεξήγητη υπογονιμότητα υποβληθεί σε ειδικές εξετάσεις και στη συνέχεια κάνει τις απαραίτητες προσαρμογές στη διατροφή και γενικότερα στον τρόπο ζωής του, είναι πιθανό να δει τη γονιμότητά του να βελτιώνεται αισθητά - και μάλιστα σε σημείο ώστε να υπάρχει ακόμα και πιθανότητα φυσικής σύλληψης.

 

«Όλ' αυτά έχουν γίνει εφικτά χάρη στις εξελίξεις της Διατροφογενωμικής, ενός κλάδου της Γενετικής που ακόμα βρίσκεται στα εμβρυϊκά στάδιά του αλλά ήδη παράγει σημαντικές νέες γνώσεις που μπορεί να ωφελήσουν τους ασθενείς μας» εξηγεί ο Δρ. Βασιλόπουλος. «Η Διατροφογενωμική είναι με απλά λόγια η επιστήμη που εξετάζει τις επιδράσεις των τροφίμων και των συστατικών τους στην έκφραση των γονιδίων, μελετώντας σε μοριακό επίπεδο τις αλληλεπιδράσεις των θρεπτικών συστατικών και άλλων βιοδραστικών ουσιών των τροφίμων με το γονιδίωμα».

 

Οι νέες, εξελιγμένες εξετάσεις στα ζευγάρια με ανεξήγητη υπογονιμότητα πραγματοποιούνται στη Μονάδα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Institute of Life, της οποίας ο Δρ. Βασιλόπουλος αποτελεί ιδρυτικό στέλεχος, σε συνεργασία με την εξειδικευμένη εταιρεία Βιομετρήσεων «Eatwalk» και το Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Μεταξύ τους συμπεριλαμβάνονται οι εξής:

 

1. Μέτρηση της οξειδοαναγωγικής κατάστασης του οργανισμού. Είναι μία χημική ανάλυση που ουσιαστικά αξιολογεί δείκτες του οξειδωτικού στρες του οργανισμού. Στο πλαίσιό της διενεργείται μία σειρά από εξειδικευμένες μετρήσεις για να εξεταστεί συνολικά ο οργανισμός και στη συνέχεια γίνεται προσπάθεια να βελτιωθούν οι μηχανισμοί που υστερούν με τους κατάλληλους φαρμακευτικούς και διατροφικούς χειρισμούς, καθώς και με φυσική δραστηριότητα.

 

2. Μέτρηση έξι κυτταροκινών που σχετίζονται με μεταβολικές διαταραχές. Οι κυτταροκίνες είναι ορμόνες που εκκρίνονται από διάφορα είδη κυττάρων (π.χ. από τα λιπώδη κύτταρα, από τα κύτταρα του ανοσοποιητικού) και από βασικά μεταβολικά όργανα (πάγκρεας, ήπαρ, μύες κ.λπ.).
Με τη συγκεκριμένη εξέταση προσδιορίζονται εργαστηριακά τα επίπεδα της λεπτίνης, του ΤNF-a, της αδιπονεκτίνης, της ιντερλευκίνης-4, της ιντερλευκίνης-6 και της ιντερλευκίνης-22.
Οι ορμόνες αυτές αποτελούν σημαντικό ρυθμιστή της μεταβολικής ομοιοστασίας, δηλαδή της ικανότητας του οργανισμού να ρυθμίζει το εσωτερικό του περιβάλλον ώστε να το διατηρεί σε μια σταθερή κατάσταση. Παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της εσωτερικής θερμοκρασίας του σώματος, στην ανοσία, στη γήρανση και σε άλλες βιολογικές διεργασίες.
Η αξιολόγηση των κυτταροκινών σε συνδυασμό με τη μελέτη των δεικτών του οξειδωτικού στρες, αποτελούν άριστα εργαλεία διάγνωσης μιας μεταβολικής διαταραχής.

 

3. Μεταβολομική ανάλυση. Είναι μία σειρά εξετάσεων με τις οποίες καταγράφονται τα επίπεδα μικρών μορίων (λέγονται μεταβολίτες) για να αξιολογηθεί η κατάσταση της υγείας. Προτείνεται στα υπογόνιμα ζευγάρια στα οποία η γυναίκα παρουσιάζει μεταβολική διαταραχή (π.χ. σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών).
Πρόσφατες επιδημιολογικές μελέτες έδειξαν ότι με την μεταβολομική ανάλυση μπορεί ακόμα και να προβλεφθεί ένας επικείμενος σακχαρώδης διαβήτης, ο οποίος δεν έχει ακόμα εκδηλωθεί!
Ανάλογα με τα ευρήματα της ανάλυσης σχεδιάζονται ειδικά διαιτολόγια από ομάδα μοριακών και κλινικών διατροφολόγων, σε συνδυασμό με εξατομικευμένα λειτουργικά τρόφιμα και συμπληρωματικά σχήματα διατροφής. Γίνεται επίσης εργοφυσιολογική εξέταση για να προσδιοριστεί η ακριβής αερόβια κατάσταση της γυναίκας και προτείνεται το ενδεδειγμένο πρόγραμμα γυμναστικής.

 

4. Τοξικολογική ανάλυση τρίχας. Η ανάλυση μιας τρίχας από τα μαλλιά (μήκος 1-4 εκατοστά του μέτρου) παρέχει σημαντικές πληροφορίες για την έκθεσή μας σε ιχνοστοιχεία και τοξικά μέταλλα κατά τις τελευταίες 4-8 εβδομάδες.
Η συγκεκριμένη εξέταση πραγματοποιείται για να εξακριβωθεί αν υπάρχει επαρκής πρόσληψη ιχνοστοιχείων, τα οποία είναι απαραίτητα για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού και την ανάπτυξη, αφού επηρεάζουν πολλές λειτουργίες του, από τη διακίνηση των θρεπτικών συστατικών έως τη λειτουργία των αδένων και των ενζύμων.
Γίνεται επίσης για να εξακριβωθεί αν υπάρχει έκθεση σε παράγοντες όπως το κάπνισμα, η κακή διατροφή, το άγχος, η λήψη φαρμάκων, οι περιβαλλοντικοί ρύποι και τα βαρέα μέταλλα, που δημιουργούν ανισορροπία στα ιχνοστοιχεία και συνδέονται άμεσα με προβλήματα ανεξήγητης υπογονιμότητας.
Η τρίχα επιλέγεται επειδή σε αντίθεση με τα δείγματα αίματος και ούρων, η ανάλυσή της δεν επηρεάζεται από τη λήψη τροφής πριν τη δειγματοληψία, την ψυχολογική διάθεση του δότη και τη χρονική λήψη του δείγματος, ενώ η δειγματοληψία είναι γρήγορη και το δείγμα ανάλυσης δεν καταστρέφεται.
Ανάλογα με τα ευρήματα της ανάλυσης, προτείνονται οι απαιτούμενες αλλαγές στον τρόπο ζωής και τη διατροφή.

 

5. Γενετική εξέταση των mi-RNAs. Τα miRNAs είναι θραύσματα γενετικού υλικού (μικρά RNA) τα οποία ανακαλύφθηκαν σχετικά πρόσφατα και ρυθμίζουν τη γονιδιακή έκφραση. Τα miRNAs παίζουν σημαντικό ρυθμιστικό ρόλο σε πολλές κυτταρικές διεργασίες και η παρεκκλίνουσα έκφρασή τους έχει ενοχοποιηθεί για πολλές παθολογικές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένης της νοσογόνου παχυσαρκίας του διαβήτη και της αδυναμίας φυσιολογικής σύλληψης.

 

Η γενετική εξέτασή τους προτείνεται στο υπογόνιμο ζευγάρι όταν ο ένας ή και οι δύο πάσχουν από μεταβολικό σύνδρομο. Το σύνδρομο αυτό είναι η συνύπαρξη σε ένα άτομο τριών ή περισσότερων μεταβολικών νοσημάτων (π.χ. χαμηλή καλή ή HDL χοληστερίνη, αυξημένα τριγλυκερίδια, κοιλιακή παχυσαρκία, υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης κ.λπ.)

 

Ολιστική προσέγγιση

 

«Οι περιπτώσεις της ανεξήγητης υπογονιμότητας που αντιστοιχούν στο 10-15% των κρουσμάτων υπογονιμότητας, σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, πρέπει πλέον να αντιμετωπίζονται ως αποτέλεσμα ορμονικών και μεταβολικών διαταραχών που απορρυθμίζουν την ομοιοστασία του ίδιου του οργανισμού» καταλήγει ο Δρ. Βασιλόπουλος. «Η ολιστική προσέγγιση στο υπογόνιμο ζευγάρι αποτελεί πλέον μια σύγχρονη αναγκαιότητα σε περιπτώσεις στις οποίες επαναλαμβανόμενες προσπάθειες εξωσωματικής γονιμοποίησης δεν έχουν αποδώσει το επιθυμητό αποτέλεσμα».

Είτε προέχει η καριέρα σας, είτε δεν έχετε βρει τον κατάλληλο σύντροφο ή δεν είστε έτοιμη να αρχίσετε οικογένεια, πρέπει να ξέρετε ότι δεν είστε η μόνη. Σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Αρχή, περισσότερες από 5.000 Ελληνίδες αποκτούν κάθε χρόνο μωρό μετά τα 40 τους χρόνια, ενώ πριν από μία 15ετία ο αντίστοιχος αριθμός ήταν σχεδόν ο μισός.

 

Αν και η αναμονή είναι θετική για την γυναίκα από οικονομικής και συναισθηματικής άποψης, από βιολογικής πλευράς δεν είναι ό,τι το καλύτερο γιατί κατ' αρχήν τα ωάριά της δεν είναι τόσο πολλά ούτε τόσο υγιή όσο όταν ήταν νεότερη. Παρ' όλα αυτά, οι περισσότερες γυναίκες ηλικίας 40 έως 45 ετών θα καταφέρουν αργά ή γρήγορα να μείνουν έγκυοι, αλλά το μεγάλο στοίχημα είναι να καταφέρουν να έχουν μια υγιή εγκυμοσύνη που θα οδηγήσει στη γέννηση ενός υγιούς μωρού.

 

«Οι γυναίκες ηλικίας άνω των 40 ετών έχουν λιγότερες από 5% πιθανότητες φυσικής σύλληψης κάθε μήνα που προσπαθούν, αλλά με τη χρήση υποβοηθούμενης αναπαραγωγής οι πιθανότητες αυτές φθάνουν έως και το 10% σε κάθε κύκλο, σύμφωνα με στοιχεία της Αμερικανικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής» λέει ο Δρ. Ιωάννης Π. Βασιλόπουλος, MD, MSc, Eιδικός στην Yποβοηθούμενη Aναπαραγωγή, μέλος του InstituteofLife-ΙΑΣΩ.

 

«Το μεγάλο ερώτημα, όμως, μετά τα 40 δεν είναι αν θα καταφέρουν να μείνουν έγκυοι, αλλά κατ' αρχήν αν αυτό θα επιτευχθεί με δικά τους ωάρια ή όχι. Μελέτη που είχε δημοσιευτεί προ ετών στο περιοδικό Fertility&Sterility είχε δείξει ότι από τις γυναίκες ηλικίας 40 ετών που είχαν κάνει εξωσωματική μετά από ωοληψία σε αυτή την ηλικία, το 25% έμειναν έγκυοι, αλλά το αντίστοιχο ποσοστό σε όσες είχαν ηλικία 43 ετών ήταν 10% και σε όσες ήταν 44 ετών μόλις 1,6%».

 

Η δυσκολία επίτευξης εγκυμοσύνης με «γερασμένα» ωάρια δεν είναι το μόνο που προβληματίζει στις κυήσεις μετά τα 40. Είναι καλά τεκμηριωμένο πως τα ωάρια των μεγάλης ηλικίας γυναικών είναι πιθανότερο να φέρουν γενετικές ανωμαλίες οι οποίες εμποδίζουν την ολοκλήρωσή της και συνοδεύονται από υψηλά ποσοστά αποβολής του εμβρύου. Και σε αυτή την περίπτωση, κάθε χρόνος που περνάει μετά τα 40 είναι πολύ σημαντικός: μελέτη της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ είχε δείξει ότι στις γυναίκες ηλικίας 40 ετών που κάνουν εξωσωματική το 24% καταλήγουν σε αποβολή του εμβρύου. Το αντίστοιχο ποσοστό στις 43χρονες γυναίκες είναι 38% και στις 44χρονες είναι 54%.

 

Ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι μετά τα 40, αυξάνεται σημαντικά και ο κίνδυνος απόκτησης μωρού με γενετική ανωμαλία, όπως το σύνδρομο Down, γι' αυτό και πρέπει όλες οι γυναίκες που μένουν έγκυες με φυσικό τρόπο να κάνουν αμνιοπαρακέντηση.

 

Οι λύσεις

 

Υπάρχουν όμως τρόποι για να ξεπεραστούν τα εμπόδια, τονίζει ο Δρ. Βασιλόπουλος. Ο πρώτος είναι να φροντίσει η γυναίκα να διατηρήσει ένα υγιές σωματικό βάρος. Πρόσφατη μελέτη σε χιλιάδες γυναίκες, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «AmericanJournalofPerinatology» έδειξε πως οι 40άρες που μένουν έγκυες έχοντας φυσιολογικό σωματικό βάρος, μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο καισαρικής τομής, πρόωρου τοκετού, απόκτησης μωρού με χαμηλό βάρος γέννησης και διαβήτη κύησης ο οποίος είναι εξαιρετικά συχνός στις μεγάλης ηλικίας μαμάδες.

 

Εξίσου σημαντικό είναι να φροντίσει η γυναίκα να καταψύξει εγκαίρως τα ωάρια της, εάν επιθυμεί να αποκτήσει αργότερα παιδί χρησιμοποιώντας το δικό της γενετικό υλικό. Η ηλικία που συνήθως προτείνεται στη γυναίκα για κρυοσυντήρηση των ωαρίων της είναι τα 30-35 έτη, αν και μπορεί να γίνει και λίγο αργότερα.

 

Ο προηγμένος γενετικός έλεγχος των εμβρύων επίσης βοηθά πολύ και αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχίας της εξωσωματικής, αφού επιτρέπει την επιλογή των υγιέστερων εμβρύων και αυξάνει τις πιθανότητες επιτυχούς εγκυμοσύνης, προσθέτει ο Δρ. Βασιλόπουλος. Η επιλεκτική εμβρυομεταφορά οδηγεί σε ποσοστά εγκυμοσύνης που δεν διαφέρουν ιδιαίτερα μεταξύ των γυναικών ηλικίας 35-40 ετών και των γυναικών ηλικίας 41-42 ετών, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό «FertilityandSterility». Το εύρημα αυτό σημαίνει ότι «όταν χρησιμοποιούμε προηγμένη τεχνολογία επιλογής των υγιέστερων εμβρύων, έχουμε πολύ καλές πιθανότητες επιτυχούς εγκυμοσύνης» τονίζει ο ειδικός.

 

Επειδή εξάλλου το ζητούμενο μετά τα 40 δεν είναι ο αριθμός των ωαρίων που λαμβάνονται αλλά το να είναι κάποιο από αυτά υγιές ώστε να οδηγήσει σε ένα υγιές μωρό, υπάρχουν καινούργια πρωτόκολλα εξωσωματικής, φιλικότερα προς την ασθενή, με τη χρήση των μισών περίπου ενέσεων και με ελάχιστη δοσολογία ορμονικών σκευασμάτων.

 

Όμως η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή δεν είναι πανάκεια και οι 40άρες γυναίκες πρέπει να ξέρουν πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για να ζητήσουν βοήθεια από έναν ειδικό. Όσες λοιπόν έχουν ηλικία άνω των 40 ετών και έχουν τακτικό έμμηνο κύκλο, μπορούν να προσπαθήσουν για έξι μήνες να συλλάβουν με φυσικό τρόπο (στις νέες γυναίκες συνιστάται να προσπαθήσουν για ένα χρόνο). Αν, όμως, ο έμμηνος κύκλος τους είναι ακανόνιστος, πρέπει αμέσως να απευθυνθούν στον ειδικό στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Εκείνος θα τις υποβάλλει σε μία σειρά από εξετάσεις (π.χ. για ινομυώματα κ.λπ.) και αν τα ευρήματά τους είναι φυσιολογικά, μπορεί να συστήσει πρώτα σπερματέγχυση, δηλαδή έγχυση των σπερματοζωαρίων απ' ευθείας στη σάλπιγγα της γυναίκας την περίοδο της ωορρηξίας. Αν, όμως, υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα, είναι πιθανό να συστήσει από την αρχή εξωσωματική γονιμοποίηση καθώς και την απαιτούμενη θεραπεία γι' αυτό.

Μία γιορτή χαράς, ελπίδας και αισιοδοξίας για μια Ελλάδα που πλήττεται (και) από την υπογεννητικότητα, είναι η εκδήλωση που διοργανώνουν για παιδιά και ενήλικες με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Γονιμότητας, ο Δήμος Αμαρουσίου και η Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής (Ε.Ε.Α.Ι.) υπό την αιγίδα της ΚΕΔΕ, την Τετάρτη 15 Ιουνίου 2016 και ώρα από 17:00 – 21:00, στο Ολυμπιακό Στάδιο του ΟΑΚΑ στο Μαρούσι.

 

Αυτό τόνισαν στην συνέντευξη τύπου που παραχώρησαν στο Δημαρχείο Αμαρουσίου με την ευκαιρία της εκδήλωσης, ο Δήμαρχος Αμαρουσίου, Πρόεδρος της ΚΕΔΕ κ. Γιώργος Πατούλης, ο Πρόεδρος της Ε.Ε.Α.Ι., Καθηγητής κ. Ευγένιος Κουμαντάκης και ο Γενικός Γραμματέας της Ε.Ε.Α.Ι. κ. Κωνσταντίνος Πάντος.

 

Στο καλωσόρισμα του ο Δήμαρχος Αμαρουσίου, Πρόεδρος της ΚΕΔΕ κ. Γιώργος Πατούλης υπογράμμισε την ανάγκη να αντιμετωπισθεί το σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα.

 

«Στη χώρα μας υπάρχει μεγάλο δημογραφικό πρόβλημα, το οποίο δεν έχει αντιμετωπισθεί με σοβαρότητα από την Πολιτεία. Ήδη τα τελευταία χρόνια εκείνοι που χάνουν τη ζωή τους είναι περισσότεροι σε αριθμό από τις γεννήσεις. Φυσικά η επιστήμη μπορεί να βοηθήσει σε αυτό τον τομέα, αλλά συγχρόνως χρειάζονται πολιτικές, οι οποίες θα ενθαρρύνουν τα νέα ζευγάρια να αποκτήσουν περισσότερα παιδιά. Γιορτάζοντας την Παγκόσμια Ημέρα Γονιμότητας, πέρα από τις επιστημονικές απόψεις που θα διατυπωθούν, συγχρόνως είναι μία ευκαιρία να αναδειχθεί τι πρέπει να κάνουμε ως χώρα από δω και πέρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος» είπε ο κ. Πατούλης.

 

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει η ΚΕΔΕ με την επιστημονική κοινότητα, προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού, καθώς η χώρα μας διαθέτει το πιο εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό σε όλη την Ευρώπη.

 

Ο Πρόεδρος της Ε.Ε.Α.Ι., καθηγητής κ. Ευγένιος Κουμαντάκης αναφερόμενος στους παράγοντες που συμβάλουν στη πτωτική καμπύλη της υπογεννητικότητας αναφέρθηκε τόσο στο δημογραφικό πρόβλημα, όσο και στην υπογονιμότητα και εστίασε για την αντιμετώπισή της στην πρόληψη.

 

«Αυτή τη στιγμή υπάρχουν μελέτες που καταγράφουν ένα μεγάλο ποσοστό ζευγαριών περίπου 300.000 τα οποία δεν φθάνουν στο ποθητό αποτέλεσμα, στην απόκτηση παιδιού. Η αναπαραγωγική ηλικία, η ισορροπημένη διατροφή, η καλή υγιεινή του γεννητικού συστήματος και της υγείας γενικότερα, είναι οι κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν τη γονιμότητα του ζευγαριού» σημείωσε μεταξύ άλλων ο κ. Κουμαντάκης.

Επίσης επεσήμανε ότι στη εκδήλωση μαζί με όλα τα παιδιά είναι προσκεκλημένα και τα παιδιά από τα «Χωριά SOS», από το «Χαμόγελο του Παιδιού» και την «Κιβωτό του Κόσμου».

 

Ο Γενικός Γραμματέας της Ε.Ε.Α.Ι κ. Κωνσταντίνος Πάντος τόνισε ότι «εκτός από τη χαρά που φέρνουν τα παιδιά στα γόνιμα ζευγάρια, αυτή η εκδήλωση στέλνει και ένα μήνυμα αισιοδοξίας στα ζευγάρια που προσπαθούν για το αυτονόητο. Ταυτόχρονα θέλουμε να τονίσουμε ακόμη περισσότερο αυτό που όλοι μας ξέρουμε, ότι η Ελλάδα αποτελεί πλέον προορισμό ιατρικού τουρισμού και αυτό το δείχνουμε με την παρουσία πάρα πολλών ζευγαριών από το εξωτερικό. Παράλληλα έχουμε προσκαλέσει 27 δημοσιογράφους από τη Ρουμανία. Το μήνυμα που στέλνουμε είναι ότι η Ελλάδα ξέρει να γιορτάζει τη Γονιμότητα, η Ελλάδα ξέρει να αντιμετωπίζει και την Υπογονιμότητα» κατέληξε.

 

Πώς θα γιορταστεί η Ημέρα Γονιμότητας

 

Συναυλία, παιχνίδια, happenings, θα συνθέσουν το σκηνικό της γιορτής, την Τετάρτη 15 Ιουνίου 2016 στις 17:00 στην «Αγορά» (Στοά Καλατράβα) στο Ολυμπιακό Στάδιο (ΟΑΚΑ), από την Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής. Με δωρεάν είσοδο μικροί και μεγάλοι θα μπορούν να παίξουν και να διασκεδάσουν στο ειδικά διαμορφωμένο Luna Park και στον παιδότοπο 5.000τ.μ με παιχνίδια για όλες τις ηλικίες υπό την καθοδήγηση παιδαγωγών.
Θα υπάρχει πολλή μουσική και χορός με live concert από τον Διονύση Σχοινά και τον Νεκτάριο Σφυράκη και τη μουσικοθεατρική ομάδα XANA ZOO με τις αγαπημένες μασκότ των παιδιών ενώ την παρουσίαση θα αναλάβει ο δημοσιογράφος και παρουσιαστής Δημήτρης Μάρκος.

Οι γυναίκες που καταφεύγουν σε μεθόδους τεχνητής γονιμοποίησης για να αποκτήσουν παιδί, κινδυνεύουν να αναπτύξουν Διαβήτη Κύησης.

 

Τον κίνδυνο αυτό περιγράφει μια νέα μελέτη που παρουσιάστηκε στη Στοκχόλμη στο πλαίσιο του European Association for the Study of Diabetes (EASD) 2015 Meeting.

 

Ο κίνδυνος ανάπτυξης Διαβήτη Κύησης σε αυτές τις γυναίκες ανέρχεται σε ποσοστό περίπου 30%.

 

Μέχρι τώρα, η διερεύνηση για Διαβήτη Κύησης γίνεται μετά την 20η εβδομάδα με την διενέργεια καμπύλη γλυκόζης. Με την γνώση ότι η τεχνητή γονιμοποίηση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο, ανάπτυξης διαβήτη στην κύηση, οι γιατροί θα πρέπει πλέον να είναι πιο προσεκτικοί, τονίζεται στη μελέτη.

 

Η σχέση της τεχνητής γονιμοποίησης και του Διαβήτη Κύησης δεν έχει γίνει ακόμη κατανοητή. Υπάρχει η σκέψη, ότι η ορμονική θεραπεία που συνοδεύει την τεχνική, μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στον μεταβολισμό της γυναίκας.

 

Επίσης, η ηλικία που συνήθως καταφεύγει σε αυτή την μέθοδο μπορεί να ευθύνεται. Η πολύτοκη κύηση που συνήθως προκύπτει και πολλά άλλα βρίσκονται υπό διερεύνηση.

Σοβαρά κοινωνικά προβλήματα δημιουργούνται από τις ουσιώδεις διαφορές ανάμεσα στις εθνικές νομοθεσίες για την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, αν και έχουν περάσει 40 χρόνια από τη γέννηση του πρώτου παιδιού με εξωσωματική γονιμοποίηση.

 

Σήμερα εξακολουθούν να μην έχουν ισότιμη πρόσβαση στα επιτεύγματα της αναπαραγωγικής τεχνολογίας όλοι οι πολίτες της Ευρώπης και στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν παιδί αναγκάζονται να παρακάμπτουν με διάφορα τεχνάσματα του δικαιικούς κανόνες ή να πηγαίνουν σε χώρες όπου δεν είναι βέβαιο ότι τηρούνται όλοι οι αναγκαίοι κανόνες ασφάλειας.

 

Τα προβλήματα αυτά αποτέλεσαν την αιτία για την υλοποίηση ερευνητικού προγράμματος από τη Νομική Σχολή και το Τμήμα Ιατρικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ενταγμένου στον άξονα ΑΡΙΣΤΕΙΑ ΙΙ, στο πλαίσιο του οποίου συντάχθηκαν προτάσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων, οι οποίες να μπορούν να γίνουν σήμερα ευρύτερα αποδεκτές στον ευρωπαϊκό χώρο.

 

Μεταξύ των κυριότερων προτάσεων στις οποίες κατέληξε η ερευνητική ομάδα περιλαμβάνονται οι ακόλουθες:
-Πρόσβαση στην ιατρικά υποβοηθούμενη αναπαραγωγή χωρίς περιορισμό.
-Αναγνώριση πρόσβασης στην ιατρικά υποβοηθούμενη αναπαραγωγή μοναχικών προσώπων και ομόφυλων ζευγαριών.
-Μεταφορά ενός γονιμοποιημένου ωαρίου.
-Αναγνώριση ηλικιακών ορίων για τα υποβοηθούμενα πρόσωπα και την παρένθετη μητέρα.
-Αναγνώριση υπό αυστηρά οριοθετημένες προϋποθέσεις της μεταθανάτιας γονιμοποίησης.
-Αναγνώριση υπό αυστηρά οριοθετημένες προϋποθέσεις της παρένθετης μητρότητας.

 

Οι προτάσεις παραδόθηκαν στα αρμόδια θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου της Ευρώπης, στην Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής, στην Αρχή Υποβοηθούμενης Ανθρώπινης Αναπαραγωγής, καθώς και στον Πρόεδρο του Ελληνικού Κοινοβουλίου.

 

Στόχος του ερευνητικού έργου έχουν ήταν να περιγραφούν με σαφήνεια τα προβλήματα που υπάρχουν και οι επιπτώσεις τους στις κοινωνίες και τη ζωή των ατόμων, να καταγραφούν οι διαφορές των νομοθεσιών επιμέρους ευρωπαϊκών χωρών, αλλά και οι τάσεις που διαμορφώνονται στη νομολογία, την επιστημονική συζήτηση και την κοινή γνώμη και να αναζητηθούν προτάσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων, οι οποίες να μπορούν να γίνουν σήμερα ευρύτερα αποδεκτές στον ευρωπαϊκό χώρο.

 

Για την εκτέλεση του έργου πραγματοποιήθηκε έρευνα σε επτά ευρωπαϊκές χώρες. Πέραν της νομοθεσίας, αξιοποιήθηκαν σχετικές εθνικές και διεθνείς έρευνες, καθώς και η υπάρχουσα βιβλιογραφία.

 

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν προσωπικές συνεντεύξεις με περίπου 100 επιστήμονες, ειδικούς σε ζητήματα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, στους οποίους συμπεριλαμβάνονταν νομικοί, γιατροί, ψυχολόγοι, βιολόγοι, θεολόγοι, ανθρωπολόγοι και υπεύθυνοι για τη στρατηγική στην ανθρώπινη αναπαραγωγή και την εμβρυολογία.

 

Με βάση τα στοιχεία αυτά, συντάχθηκαν επτά εθνικές Εκθέσεις, για τη διαμόρφωση των οποίων αξιοποιήθηκε επίσης η σχετική νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) και του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ). Οι εκθέσεις αυτές αποτέλεσαν τη βάση για τη σύνταξη Συγκριτικής Μελέτης.

Μία νέα μέθοδος εξωσωματικής γονιμοποίησης, που βασίζεται στη χρήση γενετικού υλικού (DNA) από τρεις ανθρώπους, τους δύο γονείς και μία δεύτερη γυναίκα-δότρια, θεωρείται ασφαλής και οδηγεί σε φυσιολογικές κυήσεις, σύμφωνα με νέα βρετανική επιστημονική έρευνα, στην οποία συμμετείχαν δύο ελληνικής καταγωγής επιστήμονες.

 

Η διαπίστωση αυτή ανοίγει τον δρόμο για τη γέννηση «μωρών με τρεις γονείς». Τα πρώτα μπορεί να γεννηθούν έως το τέλος του 2017 στη Βρετανία, την πρώτη χώρα στον κόσμο που το κοινοβούλιό της, από πέρυσι τον Φεβρουάριο, έχει εγκρίνει σχετική νομοθεσία, παρά τις έντονες αντιδράσεις από την Εκκλησία και άλλους φορείς.

 

Η νέα μελέτη, με επικεφαλής τον καθηγητή Νταγκ Τέρνμπουλ, διευθυντή του Κέντρου Μιτοχονδριακών Νόσων Wellcome Trust του Πανεπιστημίου του Νιούκασλ, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, σύμφωνα με το BBC και το πρακτορείο Reuters, αφορούσε τεστ σε πάνω από 500 γονιμοποιημένα ωάρια που προέρχονταν από 64 δότριες. Διαπιστώθηκε ότι η όλη διαδικασία γονιμοποίησης με τη βοήθεια του τρίτου DNA από τη δεύτερη «μητέρα» δεν επηρεάζει την ανάπτυξη του εμβρύου, ενώ μειώνει σημαντικά (αν και όχι κατά 100%) τα ελαττωματικά μιτοχόνδρια που μπορεί να «περάσουν» στο παιδί και να του προκαλέσουν κάποια πάθηση.

 

Τα μιτοχόνδρια βρίσκονται εντός του κυττάρου αλλά εκτός του πυρήνα του, αποτελώντας τα «εργοστάσια» ενέργειας του κυττάρου. Τα μιτοχόνδρια περιέχουν τη δική τους μικρή ποσότητα γενετικού υλικού. Όταν υπάρχει σφάλμα στο μιτοχονδριακό DNA, αυτό μπορεί να κληροδοτηθεί από τη μητέρα (και όχι από τον πατέρα) στο παιδί, με συνέπεια αυτό να παρουσιάσει διάφορες σοβαρές παθήσεις (καρδιοπάθεια, ηπατοπάθεια, τύφλωση, εγκεφαλικές βλάβες, μυϊκή δυστροφία κ.α.).

 

Η νέα μέθοδος, γνωστή ως πρώιμη προπυρηνική μεταφορά ή θεραπεία αντικατάστασης μιτοχονδρίων, αντικαθιστά το μιτοχονδριακό DΝΑ της μητέρας με εκείνο μιας υγιούς δότριας. Το τρίτο αυτό DNA συνδυάζεται με το πυρηνικό DΝΑ των δύο γονιών (το οποίο περιέχει όλα τα γονίδια-κλειδιά), εξ ού και ο όρος «μωρά τριών γονέων», παρόλο που μόνο το 0,1% του συνολικού DNA του παιδιού προέρχεται από τη δεύτερη γυναίκα, τη δότρια. Ωστόσο, έστω και αυτό το λίγο «ξένο» DNA θα περάσει στις επόμενες γενιές.
Κατά τη διαδικασία, λίγο μετά τη γονιμοποίηση του ωαρίου από το σπερματοζωάριο, αφαιρείται από το έμβρυο όλο το πυρηνικό γενετικό υλικό των γονιών (αλλά όχι το ελαττωματικό μιτοχονδριακό DNA που μένει πίσω) και μεταφέρεται στο έμβρυο μιας δότριας, από όπου έχει αφαιρεθεί ο πυρήνας, αλλά υπάρχει σε αυτό το υγιές μιτοχονδριακό DNA της.

 

Μετά τη δημοσίευση της νέας μελέτης, η οποία δείχνει ότι η μέθοδος είναι ασφαλής, ο αρμόδιος εποπτικός φορέας της Βρετανίας, η Αρχή Ανθρώπινης Γονιμοποίησης και Εμβρυολογίας (HFEA), καλείται πλέον να δώσει την οριστική έγκριση για την εφαρμογή της νέας μεθόδου. Αν αυτό όντως συμβεί, όπως αναμένεται, τότε πρώτο το Κέντρο Γονιμότητας του Πανεπιστημίου του Νιούκασλ θα καταθέσει αίτηση για τη χορήγηση της σχετικής άδειας, παρέχοντας τη νέα μέθοδο σε γυναίκες που αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο να περάσουν στο παιδί τους κάποια γενετική (μιτοχονδριακή) πάθηση.

 

Δεν λείπουν βέβαια οι επικριτές της μεθόδου που φοβούνται ότι τα «μωρά των τριών γονέων» ανοίγουν το δρόμο στα «μωρά κατά παραγγελία».

 

Στη νέα μελέτη συμμετείχαν η Δρ Ελπίδα Φραγκούλη, διευθυντικό στέλεχος του βρετανικού εργαστηρίου προεμφυτευτικής γενετικής διάγνωσης Reprogenetics και ο Δρ Δημήτριος Καλλέας, ερευνητής του Κέντρου Μιτοχονδριακών Ερευνών Wellcome Trust του Ινστιτούτου Γενετικής Ιατρικής της Βρετανίας, καθώς επίσης του Τμήματος Κυτταρικής Βιολογίας της κινεζικής Ακαδημίας Στρατιωτικών Ιατρικών Επιστημών στο Πεκίνο.